فروشگاه چاپ سایمان ☘

دسته‌بندی نشده

09

مروری بر فرآیند چاپ گراور ( روتو گراور)

 

 

تعریف:
1. سیستم چاپ گروار از جمله روش های چاپ گود است. روشی مناسب برای چاپ با کیفیت بسیار بالا که قادر است تصاویری با سایه روشن های به هم پیوسته درست همانطور که در یک تصویر عکاسی شده دیده می شود را به وجود آورد.
2. در روش صنعتی گراور رول موسوم به روتو گراور از سیلندر های فلزی ( از جنس مس ) استفاده می کنند که تصاویر بصورت حفره های ذره بینی ( و البته معکوس ) بر روی آنها گود شده اند.
3. این سیلندر ها با استفاده از روش های آنالوگ ( مکانیکی – شیمیایی و فتو شیمیایی) یا روش های دیجیتالی گود شده و ساخته می شوند.

 

 

موارد استعمال:
الف : در حالت رول : انواع بسته بندی ها ، مجلات و برچسب ها با کیفیت بالا. مناسب برای چاپ مجلات و کاتالوگ های با تیراژ بسیار بالا ( مانند مجله نشنال جئو گرافیک ) ، لفاف های بسته بندی دیوار پوش و کف پوش ها ، پرده های زینتی ، فیلم های چند لایه پلیمری و کلا سطوح با عرض بالا.
ب: در حالت ورقی : مناسب برای کارهای با تیراژ محدود و کیفیت بالا همچون انواع اوراق بهادار مثل تمبر ، اوراق سهام و برخی اوراق تبلیغاتی.

حفره های گود:
اثر چاپی در روش گراور با انتقال مرکب از درون حفره هایی است که بر روی سیلندرهای مسی حک شده اند. این حفره ها شکل های مختلفی دارند( مربع ، دایره ، بیضی) . اما از لحاظ اندازه دهانه و عمق به 3 دسته تقسیم می شوند:
یک – حفرهایی که اندازه دهانه و عمق متغیر دارند.
دو – حفره هایی که اندازه دهانه برابر و لی عمق متغیر دارند.
سه – حفره هایی که عمق برابر ولی اندازه دهانه متغیر دارند.
تعداد حفره ها گاه در 1 اینچ مربع به 22/500 ( 22/500 نقطه در 2/54 سانتی متر) می رسد.
تفاوت بین اندازه دهانه و عمق حفره ها باعث به وجود آمدن سایه روشن ها و چاپ شدن تراکم های متفاوتی از تصویر می شود.
یک حفره با دهانه بزرگ تر یا عمق بیشتر قادر است تا میزان مرکب بیشتری را در خود جای داده و فضای بزرگ تر یا رنگی تیره تر از تصویر در حال چاپ را ایجاد کند.
قسمت هایی از سیلندر که فاقد هر گونه حفره ای هستند در واقع بخش های بدون تصویر خواهند بود.
حفره های با اندازه دهانه و عمق برابر در گذشته بیشتر استفاده می شدند.
حفره های نوع دو و سه هم امروزه کاربرد دارند. با استفاده ار این حفره ها انعطاف بیشتری برای رسیدن به کیفیت چاپ بالا با در نظر گرفتن سطوح مختلف چاپ شونده به وجود می آید.
برای چاپ روی لفاف های بسته بندی بیشتر از حفره های با دهانه برابر و عمق متغیر استفاده می شود.
برای چاپ های با کیفیت بالا از حفره های با دهانه و عمق متغیر استفاده می کنند.
تصاویر چاپ شده با روش گراور به دلیل بالا بودن تعداد نقاط چاپی روی سیلندر یا همان حفره ها از کیفیت بالا یی بر خور دارند . البته سیلندر و روشی که برای حکاکی آن بکار می رود تعیین کننده ترین قسمت کار است.
یکی از ایرادات استفاده ار روش گراور مربوط به چاپ حروف است . گرچه حروف چاپ شده با این روش خوب هستند اما نسبت به حروفی که با دیگر روش های چاپی مانند افست به وجود می آیند قابل مقایسه نیستند . در واقع حروف چاپ شده در روش گراور به خاطر تبدیل شدن حروف به حفره ها ی چاپی همانند حروف چاپ شده با افست واضح و تیز و صاف نیستند .

فرآیند چاپ:
– به دلیل هزینه بالای ساخت سیلندر، روش گراور صرفا برای کارهای با تیراژ بالا و کارهای رول صرفه اقتصادی دارد. همانطور که گفتیم به روش چاپ گراور بصورت رول روتو گراور گفته می شود.
– در این روش برای مقاوم کردن سیلندر ها در چاپ های با تیراژ بالا سیلندرها با استفاده از فلز کروم آب داده می شوند. در این حال وقتی در طی فرآیند چاپ لایه کروم کشیده شده روی سیلندر در حال از بین رفتن بود دوباره سیلندر را آب کروم می دهند.
مراحل چاپ :
یک – فرو رفتن سیلندر به داخل مخزن مرکب دستگاه و چرخیدن آن درون مخزن و پر شدن حفره ها با مرکب روان و رقیق.
دو- تماس سطح سیلندر با یک تیغه استیلی به نام تیغه « داکتر بلید » و گرفته شدن مرکب اضافی سظح سیلندر و باقی ماندن مرکب درون حفره ها.
سه – قرار گرفتن سطح چاپ شونده بین سیلندر گراور و سیلندر فشار دهنده دستگاه و انتقال مستقیم مرکب از دورن حفره ها بر روی سطح چاپ شونده .
[IMG]

– با توجه به ضخامت و غلظت پایین مرکب منتقل شده بر روی سطح چاپ شونده رنگ مایه های بدست آمده در چاپ گراور با رنگ مایه های دیگر روش های چاپی متفاوت است. بنابراین به جای استفاده از مرکب های سایان،‌ ماژنتا ، زرد و مشکی (CMYK)معمول از مرکب های قرمز ، آبی و زرد و مشکی در آن استفاده می کنند.

 

– در مجموع استانداردهای مشخصی برای استفاده از انواع مرکب و اندازه حروف چاپی برای چاپ سطوح مختلف چاپی وجود دارند.
– روش گراور یک روش مستقیم ( direct) چاپی است (‌ یعنی تصاویر به صورت مستقیم از روی سیلندر به روی سطح چاپ شونده منتقل می شوند) به همین دلیل در دستگاه های روتو گراور نیازی به استفاده از روش های کنترل مخزن مرکب نیست پس می توان کیفیت را در این روش به خوبی کنترل کرد و سرعت چاپ را بالا برد. در برخی موارد سرعت چاپ دستگاه می تواند به حدودا 900 متر در دقیقه برسد.

 

 

محاسن:
– کیفیت بالا
– سرعت بالا
– قابلیت چاپ نزدیک به تصاویر سایه روشن پیوسته
– رنگ سیاه پرمایه
– قابلیت چاپ حتی بر روی سطوح چاپ با کیفیت پایین
– صرقه اقتصادی بالا در چاپ های با تیراژ بالا
– سرعت بالای چاپ بعد از فرآیند آماده سازی سیلندر
معایب:
– چاپ شدن حروف به صورت نقطه سایه ( ترامه )
– استفاده از مرکب های وابسته به حلال
– محدود بودن استفاده به چاپ های با تیراژ بالا
– گران بودن اعمال اصلاحات و تغییرات بر روی سیلندر ساخته شده و ترجیح ساخت سیلندر مجدد در این حالت
– نمونه گیری بسیار گران

 

 

ehowbubbleprint4

مروری بر روش های بازآفرینی رنگ ها در چاپ

 

 

از بعد فنی می توان انواع چاپ رنگی یا به نوعی روش هایی که می توان با آنها رنگ را بوسیله چاپ بازآفرینی کرد در 3 نوع متمایز از هم طبقه بندی کرد:

1. روش ساختگی
2. روش موضعی
3. روش پروسس

 

روش ساختگی (Fake)
روشی است که در آن یک رنگ مشخص بر روی یک ورق چاپی که خود دارای رنگ است چاپ می شود. در این روش مرکب می تواند در هر رنگی بر روی ورق رنگی چاپ شود اما باید توجه داشت که بر روی ورق تنها یک رنگ وجود داشته و در هنگام چاپ هم تنها یک لایه از مرکب مورد نظر بر روی آن چاپ می شود. رنگی که در نهایت دیده می شود یک رنگ ساختگی است.

 

روش موضعی
مرکب هایی که در رنگ خاص ساخته شده و یا از ترکیب چند نوع مرکب دیگر برای یک منظور مشخص ساخته شده اند مرکب موضعی (Spot color) نامیده می شوند. رنگهای موضعی ممکن است با استفاده از سیستم های ترکیب رنگ ( مثل بخشی از سیستم مدیریت رنگ پنتون) یا صرفا با ترکیب های دست ساز با توجه به سفارش طراحان ساخته شوند.

 

در یک سیستم ترکیب رنگ برای ساخت رنگ های موضعی از کتابچه های خاص همان سیستم رنگ استفاده می شود. در این کتابچه ها نمونه رنگ های موضعی بر روی کاغذهای روکش دار و بدون روکش چاپ و همه رنگ ها شماره گذاری و فرمول های ترکیب آنها با هم مشخص شده است. اگر طراحی سفارش ساخت یک رنگ موضعی را به چاپخانه بدهد، چاپخانه با استفاده از این کتابچه ها و یافتن ترکیب مشخص آن رنگ را خارج از سیستم چاپ می سازند در غیر این صورت آنها با ترکیب دستی رنگ ها و آزمون خطا رنگ مورد نظر را به دست خواهند آورد.

 

 

 
روش پروسس (Process Color)
اصطلاح پروسس اشاره به استفاده از 4 رنگ مخصوص چاپ ( سایان، ماژنتا ، زرد و مشکی ) و ترکیب چاپی آنها برای ساختن رنگ ها دارد. از آنجا که مرکب ماده ای نیمه شفاف است هنگامی که چند لایه مرکب با رنگ های مختلف بر روی هم چاپ شوند هر لایه برای لایه زیرین خود به مانند فیلتر عمل کرده و همه لایه بصورت ترکیبی در یک رنگ مشخص دیده می شوند.

 

 

بنابراین با توجه به خاصیت مذبور می توان از ترکیب 4 رنگ چاپی ( موسوم به رنگ های کاهشی) برای بازسازی محدوده مشخص و البته نسبتا وسیعی از رنگ های قابل رویت استفاده کرد. از روش پروسس برای چاپ تصاویر سایه روشن دار رنگی استفاده می شود.

 

 

bigstock-working-with-a-copier-35835617

انواع چاپ دیجیتال

 

 

شیوه‌های چاپ در جهان از ابتدا تا کنون از چند روش اصلی خارج نیست. یکی از جدید ترین شیوه های مرسوم چاپ جهان، چاپ دیجیتال است که آن هم به نوبه خود به انواع مختلفی تقسیم می شود. چاپ دیجیتال در واقع بخش کوچکی از تکنولوژی های دیجیتال است که بر اساس ارتباط دستگاه های چاپ با کامپیوتر به منظور خواندن تصاویر دیجیتال و تبدیل آن به نسخه چاپی تعریف شده است. پیشگامان صنعت چاپ ، بر همین اساس چاپ دیجیتال را به زیرشاخه های روش جوهرافشان، روش الكتروفتوگرافی، روش ديجيتال نوری يا پرتوی، روش چاپ، روش حرارتی، روش تصعيد رنگ و ماركرهاي ليزري تقسیم کرده اند. در این مقاله تک تک این روش ها را به تفصیل معرفی می کنیم:

 

 

 

روش جوهر افشان

مرسوم ترین و شناخته ترین روش چاپ دیجیتال در کشور روش جوهر افشان است، عملکرد این دستگاه های چاپ بسیار شبیه پرینترهای جوهر افشان شخصی ، البته در ابعاد صنعتی و با عملکرد گسترده دستگاه های چاپ می باشد.  دستگاه و ابزار اين شيوه تنوع بسیار بالايی دارد و از انواع پرينترهای روميزی تا ابعاد عريض ۵ متر را در بر می گیرد. نحوه كار سيستم جوهرافشان به اين صورت است كه اطلاعات ديجيتال را توسط مركب‌های مايع به طور مستقيم روی كاغذ می نشاند.

 

 

از آنجا كه در اين تكنولوژی نيازی به محمل ميانی برای انتقال تصاوير نيست و مركب بطور مستقيم توسط يك هد روی سطح چاپی انتقال می يابد، اين روش به عنوان اصيل‌ترين روش چاپ ديجيتال محسوب می شود. نازل رنگ ‌پاش اين دستگاه به طور كامل ديجيتالی عمل كرده و تنها از دو فرمان بپاش و نپاش پيروی می كند در نتيجه عوامل تاثيرگذار روي كيفيت چاپی به حداقل خود يعنی، نوع و جنس كاغذ همچنین شرايط اقليمی موجود كاهش می يابد.

 

 

به همين جهت است كه خروجی چاپ به روش جوهرافشان بيشتر از ساير شيوه‌های چاپی كه عوامل مختلفی روی كيفيت چاپ آنها تاثيرگذار است -مانند محمل چاپی، تعادل آب و مركب و … قابل كنترل و نزديك به استانداردهای مد نظر است. سرعت پایین این روش باعث شده که نتوان آن را برای نسخه هایی که نیاز به چاپ تعداد زیاد دارند به کار برد، در این شیوه متخصصان چاپ دائما باید کیفیت جوهر دستگاه را بررسی کرده و از عدم اتمام آن اطمینان حاصل کنند.روشهای چاپ دیجیتال

 

روش ديجيتال نوری يا پرتوی

 ديگر شيوه‌های پركاربرد چاپ ديجيتال، چاپ نوری نامیده می شود. در اين روش تصوير مورد نظر را از طريق تابش شعاع‌های نوری روی كاغذهای ويژه و حساس به نور – مشابه كاغذ عكاسی- ايجاد كرده و پس از مرحله ظهور ، تثبيت می نمايند. دستگاه‌هایی که اين روش را ممکن می کنند Photo Lab خوانده می شوند و در لابراتورهای عكاسی قابل ملاحظه بوده و استفاده می شوند واین دستگاه ها كيفيت چاپی بسيار بالايی دارند. درحال حاضر دستگاه‌های نوری با كيفيتی در ابعاد بسيار بزرگ ورقی و نيز رول توليد شده است. از مشكلات اصلی اين دستگاه‌ها می توان به دو مرحله‌ای بودن چاپ و ظهور اشاره کرد كه در دستگاه‌های امروزی به صورت اتوماتيك در داخل دستگاه انجام می گیرد. داروهای ظهور نيز همانند شيوه‌های چاپ عكس بسته به ميزان مصرف بایستی هر چندوقت يكبار تمدید شود.

 

 

 

روش الكتروفتوگرافی

در روش الکتروفتوگرافی مركب جامد پودری (تونر) يا مايع (شيوه ديجيتال مركبی) کاربرد دارد.

  •  روش تونری

اساس اين شيوه از طريق باردار كردن درام چرخانی توسط شعاع نور ليزر، تشكيل تصوير به وسيله مركب‌های پودری با نام تونر كه قابليت باردار شدن دارند و ذوب شدن اين تونرها روی سطح كاغذ، شكل می گيرد.

  •   روش ديجيتال مركبی

اين شيوه كه به جای پودر رنگ (تونر) از مركب‌های رنگی استفاده می كند، برای كارهای پرتيراژ كاربرد مناسبی دارد. خروجی اين دستگاه‌ها دارای كيفيت بسيار بالايی است ولی پيچيدگی تكنولوژی در اين نوع دستگاه‌ها باعث شده است كه از گستردگی سيستم‌های تونری برخوردار نباشند.

 

 

 

روش حرارتی

در روش حرارتی كه نیاز به كاغذ حساس به حرارت دارد حرارت نقش اساسی دارد، حرارت ناشی از ليزر و يا ماتريس های حرارتی با ايجاد فعل و انفعالات شيميايی بر روی سطح كاغذ حساس، رنگ و تصوير تولید می كند. استفاده از اين شيوه در دستگاه‌های كوچك تك رنگ مرسوم که تک برج هم خوانده می شود رایج است كه متداول‌ترين آنها دستگاه‌هاي فكس می باشند. در حال حاضر این شیوه چندان مرسوم نیست.

 

 

روش چاپ (Direct Imaging)

 به ماشين‌هايی گفته می شود كه محمل چاپی در درون آنها تعبیه شده و شركت‌های پرس‌تك و هايدلبرگ به آنها DI می گویند. درون این دستگاه های پلیت جاگذاری شده است. سيستم تهيه پليت در اين چاپگرها درست مشابه تهيه پليت در پيش از چاپ افست به روش ديجيتال (كامپيوتر به پليت) است. این دستگاه ها تمام اتوماتیک بوده و توسط کامپیوتر مدیریت می شوند، به این ترتیب اطلاعات را به صورت فایل دیجیتال دریافت می کنند. دقیقا به همین دلیل برای چاپ های تعداد پایین توصیه نمی شوند .

 

 

 

ماركرهاي ليزري

 این شیوه مخصوص صنایع تولیدی می باشد. اين دستگاه‌ها با قابلیت استفاده كاربردی كه براي درج اطلاعات روی خط توليد محصولات، دارند طرفداران بی شماری در صنایع تولیدی پیدا کرده اند. در ماركرهای ليزری اشعه ليزر با سوزاندن و حرارت، تصوير را بر روی سطح مورد نظر ايجاد می كند. اين دستگاه‌ها سرعت بالايی دارند و به همین دلیل هزینه بر هستند.

 

 

 

روش تصعيد رنگ

 اين شيوه از درون چاپ حرارتی زاده شده و كيفيت و سرعت مناسبی دارد. در اين دستگاه‌ها مواد رنگی بر روی سلفون‌هايی قرار دارد كه پرتوهای گوناگون مانند ليزر و يا ماتريس‌های حرارتی،‌ رنگ را از روی نوارهای سلفون بخار كرده و بر روی كاغذ ثبت می كند. کیفیت چاپ این دستگاه ها به حدی است که باعث رواج آنها در عکاسی ها شده است. ابعاد چاپی به طور معمول كوچك‌ است و دستگاههایش هم چندان گران نیست اما هزینه چاپ توسط آن بسیار گران است. در اين روش امكان چاپ روی كاغذهای متنوع وجود داشته و در گذشته برای بنر تبلیغاتی استفاده می شد.

 

 

jeld ok

مفهوم رزلوشن و رزولوشن درچاپ دیجیتال

 

 

وقتی شما با یک تصویر نقشه بیتی مثل تصویری که با یک دوربین عکاسی دیجیتال ذخیره شده، کار می کنید در واقع مشغول کار کردن بر روی پیکسل ها هستید. یک پیکسل (مخفف picture element ) کوچک ترین جزء اطلاعاتی یک تصویر کامپیوتری یا هر تصویری است که در نهایت بصورت مجموعه ای از پیکسل ها (بصورت چند رنگ یا تک رنگ ) تصویر شما را بر روی کامپیوتر ساخته اند.

 

دوربین دیجیتالی شما تصاویر را بصورت پیکسل ها ذخیره می کند، اسکنر شما تصاویر عادی را به پیکسل ها تبدیل می کند، نرم افزار ویرایش عکس با عمل کردن روی پیکسل ها کار خود را انجام می دهد، مانیتور شما هم پیکسل ها را نشان می دهد و چاپگر شما نیز پیکسل ها را بر روی کاغذ بازآفرینی می کند. بنابراین در دنیای دیجیتال میلی متر و سانتی متر و از این قبیل نمی بینیم و این تنها اجزا دیجیتالی تصویر شما یعنی پیکسل ها هستند که مطرح می شوند.
 
بهتر است بدانید کلید موفقیت در اسکن مناسب یک تصویر، ویرایش مناسب آن و در نهایت چاپ آن به میزان آگاهی شما از چگونگی تبدیل تصویری غیر دیجیتالی با ابعاد مشخص به پیکسل ها و بر عکس چگونگی تبدیل شدن دوباره پیکسل ها به تصاویری غیر دیجیتالی با ابعاد مشخص بستگی دارد. درست در چنین موقعیتی است که باید از اصطلاح رزلوشن صحبت کرد و گفت که در واقع رزلوشن مفسر و مترجمی مابین تبدیل ابعاد فیزیکی تصویر غیر دیجیتالی شما و دنیای دیجیتالی پیکسل هاست. پس زمانی که شما یک تصویر را اسکن می کنید اسکنر شما با استفاده از رزلوشنی مشخص کار تبدیل ( یا اصطلاحا ترجمه ) تصویر شما را که دارای طول و عرض معین است، به پیکسل ها انجام می دهد و بر عکس وقتی شما یک تصویر دیجیتالی را با چاپگر دوباره سازی می کنید، چاپگر با استفاده از رزلوشن مشخص کار تبدیل پیکسل ها به تصویری غیر دیجیتالی با ابعاد را مشخص انجام می دهد.

 

 
خوب؛ حالا آیا متوجه مفهوم رزلوشن شدید؟ شاید هنوز هم کمی سردرگم باشید چون متاسفانه اصطلاح رزلوشن در زمینه های مختلف و البته در معانی مختلفی به کار رفته است. برای نمونه وقتی صحبت از « رزلوشن دوربین دیجیتال » شما است بین معنی آن با زمانی که صحبت از « رزلوشن تصویر » شما می شود اندکی تفاوت هست و همینطور وقتی که درباره رزلوشن چاپگر خود می شنوید، درباره مفهوم آن متوجه اختلاف می شوید.

 

 

قبل از اینکه دقیقا وارد جزییات مبحث رزلوشن بشویم باید متوجه شویم که رزلوشن در بحث ما دو 2 معنی مختلف دارد. گاهی اوقات ما با استفاده از رزلوشن به تعداد پیکسل های یک تصویر دیجیتالی اشاره می کنیم. در این حالت وقتی تعداد مجموعه پیکسل های یک تصویر دیجیتالی بالا هست ما اصطلاحا می گویم که رزلوشن تصویر بالاست ” high resolution “یا بر عکس رزلوشن پایین یا ” low resolution است. بعضی مواقع هم منظور ما از اطلاق رزلوشن به یک تصویر اشاره به تراکم پیکسل های جاسازی شده در یک اندازه مشخص طولی مثل اینچ است. این تراکم را با عنوان تعداد پیکسل جاسازی شده در اینچ (ppi) و گاهی با استفاده از اصطلاح تعداد نقاط جازسازی شده در اینچ (dpi) بکار می بریم. در واقع در حالت نخست ما به تعداد پیکسل های یک تصویر دیجیتالی نقشه بیتی و در حالت دوم به میزان تراکمی یک دستگاه خروجی مثل مانیتور یا چاپگر باید بر اساس آن پیکسل ها را در یک واحد مشخص طولی جاسازی و باز آفرینی کند اشاره کرده ایم. در اینجا برای درک بهتر ما به حالت اول یعنی زمانی که از تعداد پیکسل ها حرف می زنیم ، رزلوشن تعداد پیکسل ها و در حالت دوم یعنی وقتی صحبت از میزان تراکم پیکسل ها در یک واحد مشخص طولی است رزلوشن جاسازی شده خواهیم گفت.

 

 

اما خوب حالا تفاوت بین رزلوشن تعداد پیکسل ها با رزلوشن جاسازی شده چیست؟
رزلوشن جاسازی شده وقتی قرار است تصویر دیجیتالی شما تبدیل به یک تصویر غیر دیجیتالی شود برای دستگاه خروجی مثل یک چاپگر مشخص می کند که پیکسل ها را با چه فاصله ای از هم در یک واحد مشخص طولی در تصویر نهایی بخش کرده و بازآفرینی و ایجاد کند. به بیان دیگر میزان رزلوشن جاسازی شده تعیین می کند که تصویر دیجیتالی شما پس از تبدیل شدن اصطلاحا ریز بافت دیده شود یا درشت بافت! و این کاملا مستقل از رزلوشن تعداد پیکسل های یک تصویر است چراکه برای یک تصویر دیجیتالی با تعداد بالای پیکسل ها ممکن است رزلوشن جاسازی شد کمتری تعریف شده باشد و یا برعکس.
بنابراین رزلوشن جاسازی شده هنگام تبدیل تصویر دیجیتالی به غیر دیجیتالی نسبت معکوس با اندازه تصویر خروجی بصورت غیر دیجیتالی دارد. پس در حالتی که رزلوشن تعداد پیکسل ها در یک تصویر دیجیتالی ثابت است با تعیین کردن رزلوشن بالای جاسازی شده اثر آن با کوچک تر شدن تصویر هنگام چاپ همراه خواهد شد ( یعنی پیکسل ها به هم متراکم تر خواهند شد .)و همینطور اگر رزلوشن جاسازی شده کم شود اثر آن با بزرگ شدن تصویر همراه خواهد بود ( یعنی پیکسل هم از هم بیشتر فاصله خواهند گرفت).

 

 
به هر حال رزلوشن جاسازی شده تاثیری بر اندازه فایل تصویر دیجیتالی یا نحوه نمایش آن بر روی صفحه نمایشگر کامپیوتر ندارد چون اینها به رزلوشن تعداد پیکسل های یک تصویر دیجیتالی ارتباط دارند. وقتی صحبت از حجم فایل تصویر روی کامپیوتر است این مقدار نسبت مستقیمی با تعداد پیکسل ها خواهد داشت و در مورد نمایشگر کامپیوتر نیز همه پیکسل های تصویر یک به یک منطبق بر شبکه نمایشی آن خواهند شد.

 

چه فرقی بین ppi و dpi وجود دارد؟
اصطلاح ppi مربوط به دنیای دیجیتالی و اصطلاح dpi مربوط به دنیای غیر دیجیتالی یا چاپ کردن است. اما امروزه این دو اصطلاح غالبا به جای یکدیگر استفاده می شوند.

 

 
رزلوشن یک دوربین دیجیتال
رزلوشن یک دوربین دیجیتال معمولا بر مبنای تعداد هر میلیون پیکسل هایی که یک دوربین دیجیتال می تواند در یک بار عکاسی ذخیره کند مشخص می شود. پس معلوم می شود که رزلوشن در دوربین های عکاسی دیجیتال رزلوشن تعداد پیکسل ها ست. اغلب دوربین های دیجیتال تصاویر را با استفاده حسگر CCD ( charge coupled divice) عکاسی می کنند و میزان رزلوشن این دوربین ها بر اساس ضرب تعداد پیکسل هایی که در طول و عرض سنسور قرار گرفته اند محاسبه می شود.
برای مثال یک دوربین دیجیتالی 2 مگا پیکسلی در بالاترین رزلوشن یک تصویر را با تعداد تقریبا 2 میلیون مگاپیکسل ایجاد خواهد کرد با این حال اکثر دوربین ها با تغییر تنظیمات دوربین در اندازه های پایین تر هم قادر به عکاسی هستند که بدین ترتیب تصویر عکاسی شده با رزلوشن تعداد پیکسل کمتر کوچک تر و در نهایت حجم فایل آن بر روی حافظه کمتر خواهد بود.

 

 

 
چه رزلوشني براي عكاسي ديجيتال مناسب است؟
اين موضوع بستگي به نوع استفاده شما از يك عكس ديجيتال دارد. آيا شما مي خواهيد عكس را ايميل كنيد يا در يك سايت اينترنتي قرار دهيد يا به عنوان تصوير پس زمينه مانيتور از آن استفاده كنيد؟ آيا قرار است آنرا در اندازه 10 در 15 چاپ كنيد يا در اندازه يك پوستر؟

 
در مجموع براي تصاويري كه قرار است روي مانيتور ديده شوند (مثل زماني كه تصوير ايميل شده و يا روي يك وب سايت قرار داده مي شود ) يك تصوير با رزلوشن تعداد پيكسل پايين بهترين انتخاب است.

 
از آنجا كه تصاوير بر روي مانيتورها در يك حالت دست كم 800 در 600 پيكسلي ديده مي شوند يك تصوير با رزلوشن تعداد پيكسل 600 در 400 مي تواند كاركرد مناسبي داشته و بر روي صفحه مانيتور بدون از بين رفتن لبه ها ي تصوير به خوبي ديده شود. از طرفي يك تصوير ديجيتالي با رزلوشن تعداد پيكسل كمتر اندازه فايل كمتري هم خواهد داشت و زمان كمتري براي نمايش يا بارگذاري آن صرف خواهد شد.

 

اما پرينترها مي توانند تصاويري با رزلوشن هاي بسيار بالاتر از يك تصوير نمايش داده شده بر روي صفحه مانيتور را چاپ كنند. بنابراين اگر شما قصد پرينت يك عكس ديجيتالي را داريد بايد آنرا با رزلوشن تعداد پيكسل بالاتر عكاسي كنيد.

– براي چاپ يك تصوير 4 در 6 سانتي متري شما به تصويري با رزلوشن تعداد پيكسل 400 در 600 نياز داريد.

– براي چاپ يك تصوير 10 در 15 سانتي متري شما به تصويري با رزلوشن تعداد پيكسل 600 در 800 نياز داريد.

– براي چاپ يك تصوير 10 در 15 سانتي متري شما به تصويري با رزلوشن تعداد پيكسل 600 در 800 نياز داريد.

– براي چاپ يك تصوير 12 در 18 سانتي متري شما به تصويري با رزلوشن تعداد پيكسل 1000 در 1400 نياز داريد.

– براي چاپ يك تصوير 20 در25 سانتي متري شما به تصويري با رزلوشن تعداد پيكسل 1600 در 2000 نياز داريد.

 

البته زماني كه شما قادر به تعيين ميزان رزلوشن تعداد پيكسل مناسب براي تصوير خود نيستيد بهتر است دوربين ديجيتال خود را در بالاترين درجه رزلوشن تنظيم كنيد چرا كه پس از عكاسي مي توانيد براي مصارف با رزلوشن كمتر ميزان رزلوشن آنرا با نرم افزار هاي مربوطه كاهش دهيد.

 

چه رزلوشني براي اسكن كردن تصاوير مناسب است؟
استفاده از روشي كه براي تعيين ميزان رزلوشن يك عكس ديجيتال مشخص كرديم، روش مناسبي براي تعيين رزلوشن مناسب براي اسكن تصاوير است. براي مثال تصويري 10 در 15 سانتي كه با رزلوشن جاسازي شده 300 پيكسل در اينچ اسكن شده تعداد بالاتري از پيكسل ها را خواهد داشت. اين تصوير بر روي مانيتور بزرگ تر ديده خواهد شد. اين در حالي است كه اگر همان تصوير با رزلوشن 72 پيكسل در اينچ اسكن شود تعداد پيكسل كمتري خواهد داشت و بر روي مانيتور هم بسيار كوچك تر ديده خواهد شد.

 

 
ميزان رزلوشن براي اسكن تصاوير با اصطلاح dpi )نقطه در اينچ ) يا ppi (پيكسل در اينچ ) بيان مي شود. بنا به بحث ابتدايي ما هر دوي اين اصطلاحات به ميزان رزلوشن جاسازي شده اشاره دارند. در واقع رزلوشن اسكن تصاوير تنها به تعداد پيكسل هاي اسكن شده يا همان رزلوشن تعداد پيكسل ها بستگي ندارد. بلكه به ميزان پيكسل هاي جاسازي شده به عنوان بخشي از اطلاعات نامرئي كه در مراحل بعد براي خروجي گرفتن از آن تصوير مورد نياز است نيز مربوط است. براي محاسبه تعداد پيكسل هاي مورد نياز براي اسكن يك تصوير بايد رزلوشن جاسازي شده براي اسكن آن تصوير را در اندازه طول و عرض تصوير ضرب كرد. براي مثال اگر شما يك تصوير 10 در 15 سانتي ( يا به عبارتي تقريبا 4 در 6 اينچي ) را در رزلوشن 300 پيكسل در اينچ اسكن كنيد ميزان رزلوشن تعداد پيكسل آن تصوير 1200 در 1800 پيكسل خواهد بود.

 

يعني:
300 پيكسل در اينچ * 4 اينچ = 1200 پيكسل
300 پيكسل در اينچ * 6 اينچ = 1800 پيكسل
بنابراين اگر تصوير 4 در 6 اينچي شما 1200 در 1800 پيكسل داشته باشد هنگام نمايش آن بر روي مانيتوري هر چند بزرگ لبه هاي تصوير ديده نخواهد شد. البته اينجا هم شما قادريد اندازه تصوير را با استفاده از نرم افزار هاي خاص اين كار تغيير داده يا حتي مي توانيد تصوير را با ميزان رزلوشن جا سازي شده كمتر ( يعني dpi يا ppi كمتر ) دوباره اسكن كنيد.

 
براي محاسبه ميزان رزلوشن جاسازي شده جهت اسكن يك تصوير بر عكس روش قبل عمل مي كنيم. در اينجا اول بايد رزلوشن تعداد پيكسل مورد نياز را مشخص كنيم. براي مثال اگر قصد داريد رزلوشن تعداد پيكسل يك تصوير 4 در 6 اينچي ، 400 در 600 پيكسل باشد بايد آنرا با رزلوشن جا سازي شده 100 پيكسل در اينچ اسكن كنيد. اگر هم مي خواهيد همين تصوير داراي 100 در 150 پيكسل باشد بايد آنرا با رزلوشن جاسازي شده 25 پيكسل در اينچ اسكن كنيد. در واقع اينجا از فرمول پيكسل تقسیم بر ميزان رزلوشن تعداد پيكسل استفاده مي كنيم .

 
مثال:
رزلوشن جاسازي شده مورد نياز براي اسكن يك تصوير 4 در 6 اينچي در اندازه 400 در 600 پيكسل برابر است با:
600 پيكسل (تقسيم بر ) 6 اينچ = 100 پيكسل در اينچ
400 پيكسل (تقسيم بر ) 4 اينچ = 100 پيكسل در اينچ
پس تصوير بايد با رزلوشن جاسازي شده 100 پيكسل در اينچ اسكن شود.
به یاد داشته باشید که وقتی شما تصویری رو با رزلوشن جازسازی شده بالاتر اسکن می کنید اندازه فایل تصویر اسکن شده شما بر روی کامپیوتر بالا خواهد بود که طبیعتا برای مصارفی مثل ایمیل کردن یا قرار دادنش در اینترنت لازم نیست. جدول زیر ترکیبی از رزلوشن تعداد پیکسل ها و رزلوشن جاسازی شده برای اسکن یک تصویر 4 در 6 اینچی رو نمایش می ده.

 

 

چه رزلوشنی برای ایجاد یک تصویر گرافیکی دیجیتالی مناسب هست؟
در این قسمت هم باز نوع استفاده شما از تصویر تعیین کننده مقدار رزلوشن خواهد بود. اگر قرار هست تصویر شما در نهایت چاپ بشه شما نیاز به میزان رزلوشن جاسازی شده بالاتری که بین 200 تا 300 ppi هست خواهید داشت.

 

اما اگر تصویر گرافیکی که شما در کامپیوتر طراحی و اجرا می کنید برای نمایش روی صفحه مانیتور ایجاد می شه دیگه نیازی به رزلوشن جا سازی شده بالا ندارید و 72 ppi کافی هست البته 72 ppi هم در این مورد یک مقدار اختیاری هست و در واقع به عنوان یک استاندارد مطرحه. چون نمایش تصاویر بر روی مانیتور ربطی به رزلوشن جا سازی شده نداره و اساس اون بر پایه رزلوشن تعداد پیکسل هاست.

 

در واقع فرقی نمی کنه و برای مثال یک تصویر 300 در 199 پیکسلی چه با رزلوشن جا سازی شده 72 ppi و چه با رزلوشن جا سازی شده 300 ppi بر روی صفحه مانیتور به یک اندازه نمایش داده می شن و همونطور که قبلا هم توضیح دادیم مقادیر مختلف رزلوشن جا سازی شده یک تصویر تنها بر چاپ اون تصویر تاثیر می گذاره.

 

 

چه میزان رزلوشن برای چاپ یک تصویر دیجیتالی مناسب هست؟
همانطور که اشاره کردیم تاثیر رزلوشن جا سازی شده زمانی هست که ما قصد چاپ یک تصویر دیجیتالی رو داریم. رزلوشن جا سازی شده بر اندازه چاپ تصویر تاثیر داره. وقتی شما میزان رزلوشن جا سازی شده یک تصویر دیجیتال رو بالا ببرید ابعاد چاپی اون تصویر کوچک تر می شه و وقتی رزلوشن جا سازی شده رو پایین بیارید ابعاد چاپی بر عکس افزایش پیدا می کنه. در واقع با افزایش یا کاهش رزلوشن جا سازی شده شما بدون اینکه ابعاد دیجیتالی تصویر شما تغییر کنه تنها تراکم پیکسل ها در یک واحد مشخصی طولی هنگام چاپ تغییر می کنه و به نوعی در یک اندازه مشخص نقاط به هم فشرده یا هم از دور می شن.

یک مثال:
چگونه رزلوشن مناسب برای چاپ یک تصویر 4 در 6 اینچی را محاسبه کنیم؟
برای محاسبه می توانید از یک فرمول ساده استفاده کنید. برای مثال فرض کنید که با استفاده از یک دوربین دیجیتالی با رزلوشن 2 مگا پیکسلی یک تصویر 1600 در 1200 پیکسلی گرفته اید. در این حالت شما می تونید با تعیین مقادیر مختلفی از رزلوشن جاسازی شده بدون تغییر دادن رزلوشن تعداد پیکسل های این تصویر از اون در اندازه های مختلف پرینیت بگیرید. برای این کار شما باید رزلوشن طول تصویر دیجیتالی خودتون رو در واحد پیکسل تقسیم بر اندازه طول تصویر مورد نظرتون بعد از چاپ در واحد اینچ کنید تا میزان رزلوشن جاسازی شده در واحد ppi یا dpi بدست بیاد:

1600 pixels / 11 inches = 145 ppi
1600 pixels / 10 inches = 160 ppi
1600 pixels / 9 inches = 177 ppi
1600 pixels / 8 inches = 200 ppi
1600 pixels / 6 inches = 266 ppi
1600 pixels / 4 inches = 400 ppi
1600 pixels/ 2 inches = 800 ppi

همانطور که می بینید هر چه میزان طول تصویر چاپی مورد نظر شما کمتر باشه میزان رزلوشن جا سازی شده افزایش پیدا می کنه. بنابراین بصورت یک قاعده کلی می شه گفت که شما می تونید یک تصویر با کیفیت خوب رو با رزلوشن 200 ppi یا بالاتر چاپ کنید. البته کیفیت عاملی نسبی هست که به چشمان مخاطب ما بستگی داره و شاید بهتره بگیم که شما برای رسیدن به کیفیت مطلوب چاپ باید رزلوشن های مختلف رو امتحان کنید.

 

 
چرا تصویر هنگام چاپ رنجه رنجه می شه؟
اگر شما تصویری با رزلوشن تعداد پیکسل پایین رو با استفاده از رزلوشن جا سازی شده پایین تر در اندازه بزرگ چاپ کنید پیکسل های تصویر شما برای قرار گرفتن در اندازه بزرگتر هنگام چاپ منبسط شده و به اصطلاح کشیده می شن و در نتیجه تصویر شما رنجه رنجه دیده می شه.

 

چرا ابعاد تصویری که روی مانیتور دیده می شه با ابعاد چاپی اون فرق می کنه؟
یکی از واقعیتهای پیچیده در رابطه با نشر رومیزی این هست که اندازه تصویری که شما اونرو بر روی مانیتور می بینید نشون دهنده اندازه واقعی اون تصویر هنگام چاپ نیست. در حقیقت تصویری که تمام صفحه مانیتور شما رو پر کرده نمایشی کوچک تر از تصویر چاپی شماست و وقتی رزلوشن جا سازی شده تصویر شما بالا تر از رزلوشن جا سازی شده مانیتور شماست تصویر شما بر روی مانیتور بزرگتر از اندازه چاپی اون خواهد بود.

 

رزلوشن مانیتور چقدر است؟
میزان رزلوشن مانیتور به تعداد پیکسل ها یا نقاطی که در واحد طول اون قرار دارند بستگی داره. از طرفی هم میزان رزلوشن جا سازی شده مانیتور شما به اندازه مانیتور (15 ، 17 و … ) ربط پیدا می کنه که باعث می شه تعداد پیکسل های اون در واحد طول بیشتر یا کمتر ( 800 در 600 یا 1024 در 768 و … ) باشه. جدول زیر رزلوشن جا سازی شده مانیتور شما رو در اندازه ها و بر اساس رزلوشن تعداد پیکسل های مشخص نشون می دهد.

412542

لترپرس چیست؟ زمان استفاده آن در چاپ چه وقت است؟

 

لترپرس یکی از انواع روشهای چاپ هست. همنطوری که می دونید ما روشهای مختلف چاپی داریم که تقسیم بندیهای برای اونها از ابعاد مختلف وجود داره . یکی روشهای تقسیم بندی روش های چاپ روشی هست که در اون ما لوح چاپی رو مبنای تقسیم قرار می دیم . منظور ما از لوح چاپی هر سطحی هست که ما با استفاده از روشهای خاص تصاویر و حروف مورد نظرمون رو برای چاپ باید ابتدا بر روی اون منتقل کنیم تا در مراحل بعدی با آغشته شدن اون به مرکب یا هر روش ماده دیگه ای غیر از مرکب بشه تصاویر رو از روی اون بر روی سطح چاپ شونده ای مثل کاغذ یا … منتقل کرد.

 
لوح چاپ به عنوان یک سطح می تونه انواع و اشکال مختلفی داشته باشه اما وقتی صحبت از چاپ هست شکلی که تصاویر ما بر روی اون نقش بسته اهمیت پیدا می کنه و مبنای ما برای تقسیم بندی روش های چاپ می شه:
1. روش برجسته
2. روش گود
3 . روش غربالی (یا اسکرین )
4 . روش مسطح ( یا لیتوگرافی)

 
اینها در واقع 4 روش ایجاد تصاویر بر روی لوحها و به تبع اون 4 روش برای چاپ تصاویر هستن (‌ البته نه همه روشها بلکه روش های اصلی)

 
اما در مورد لترپرس
روش لتر پرس یک روش چاپ برجسته هست که در اون تصاویر پس از برخورد مرکب با سطح برجسته لوح از روی اون بر روی مثلا کاغذ منتقل می شن. روش لترپرس یکی از روشهای اولیه و اساسی چاپ بوده روشی که گوتنبرگ پدر صنعت چاپ اونرو به عنوان یکی از اصلی ترین روش های چاپ ابداع و مطرح کرد. اما اصطلاح لترپرس در اون دیده اولیه که ما بهش داریم شاید اشاره به برجسته بودنه این روش نداشته باشه چون معنی اون « چاپ حروف » هست.

 

دلیله این نامگذاری بیشتر تاریخی هست و به طور خلاصه علتش این هست که روش لترپرس یکی از روشهایی بوده که ابتد از اون برای چاپ حروف چاپی استفاده می کردن و در اون مقطع روشی که برای چاپ تصاویر به کار می رفته عموما جدایه از روش چاپ حروف بوده.

 

 
پس اساسا از لترپرس برای چاپ حروف استفاده می شده . قدیمی ترین روش کار هم برای آماده کردن لوح چاپ استفاده از روش حروف چینی حروف چاپی سربی در کنار هم و استفاده از اون برای چاپ بوده. که به مرور بظهور انقلاب صنعتی ، اختراع عکاسی و روش های نوین جای خودش رو به روش های دیگه حروف چینی داد. این یک توضیح مختصری از روش لترپرس بود.

 

 

اما ببینیم که این روش و کاربرد اون امروزه چه طوری هست:

باید گفت که روش لترپرس و استفاده از اون امروز با به وجود اومدن روش هایی مثل چاپ افست و دیگر روش های چاپی از اون حالت یک روش عمومی و خیلی رایجش بیرون اومده. پس می شه گفت حروف چینی سربی هم به اون معنای عامش دیگه منسوخ شده. اون چیزی که در ایران و از روش لترپرس باقی مونده یک روش اختصاصی برای انجام دادن یک سری کارهای خاص هست. عمده دستگاه هایی که از این روش هنوز ه می شه اسم اونرو شنید و ازش استفاده کرد دستگاه ملخی هست که به خاطره شکل کاره این دستگاه و شباهت ظاهر اون به پای ملخ در ایران به این اسم معروف شده.( البته یک نوع دستگاه دیگه هم برای این روش وجود داره که به اون دستگاه مسطح می گن).

 

 
اما کارهایی که می شه امروزه با لترپرس انجام داد بیشتر به سمت قالب زنی متمایل هست. در این حالت از روش لتر پرس برای انواع کارهای پرفراژ زنی و ایجاد خط تا و یا قالب زنی و برجسته کاری استفاده می شه که همگی در اندازه عموما محدود و مشخص دستگاه به عنوان یک روش تکمیلی بعد از چاپ به کار می روند. شما با استفاده از روش لترپرس می تونید برای کارهایی که احتیاج به خط تا دارن یا احتیاج هست که یه حالت برجسته کاری روی اونها ایجاد بشه با استفاده از کلیشه هایی که ساخته می شه یا فرمی که باستفاده از ابزار حروف چینی سربی در چاپخونه ساخته می شه استفاده کنید.

 

 

 

 

همینطور می تونید از اون به عنوان یک دستگاه دایکات و قالب زنی ( خصوصا از نوع مسطح این دستگاه ) برای ساخت مثلا جعبه یا کلا قالب زنی استفاده کنید. یکی دیگر از استفاده های این دستگاه کاربرد اون در شماره زنی سریال بر روی ورقهای چاپی هست که با اضافه کردن یک قطعه خاص به دستگاه امکان پذیره. البته همونطور که گفتم دیگه کمتر برای چاپ به اون عنوان استفاده از مرکب از این دستگاه استفاده می شه ولی هنوز هم میشه جاهایی رو پیدا کرد که با استفاده از این روش کارت تبریک و دعوت چاپ می کنن. اما به هر حال استفاده از این روش و تحت نام لترپرس بستگی به کاربرد خاصی داره که شما باید در نظر بگیرید و می شه ابتکارات جالبی هم با توجه به خصوصیت این روش برای اون در نظر گرفت.

malakhi

چاپ ملخی

 

چاپ ملخی که می توان گفت جزء چاپ های سنتی به حساب می آیند فقط می تواند یک رنگ را بر روی کاغذ یا مقوا چاپ کند .در قدیم برای چاپ روی جعبه های شیرینی از این روش استفاده می کردند (یادتون هست!در ب جعبه سفید بود واسم،آدرس قنادی روی اون با یک رنگ مشکی یا آبی یا قرمز نوشته شده بود).

 
دستگاه چاپ ملخی مثل ماشین تحریر های قدیمی عمل می کنند .حروف سربی روی پایه های قرار دارد ،حروف به جوهر آغشته شده و برروی کاغذ می خورند.
اگر بخواهند طرحی را چاپ ملخی بزنند باید از طرح کلیشه سربی بسازند .
دستگاه چاپ ملخی مدرن نیست وکیفیت پاینی نسبت به چاپ افست دارد .این دستگاه در حین کار صدای بسیار جالبی دارد.

 

015

چاپ سنگی

 

 

چاپ سنگی یا لیتوگرافی بیش از ۷۰ سال چاپخانه های ایران را در انحصار خود داشت. یکی از ویژگی های نسخه های چاپ سنگی که همواره مورد تأیید اهل فرهنگ بوده، خط آن‌ها ـ به خصوص خط نستعلیق ـ است که در چاپ این کتاب ها مورد استفاده قرار گرفته.
نسخه های چاپ سنگی با نسخه های خطی شباهت هایی دارند که در مقاله حاضر ضمن بیان این شباهت ها درباره تاریخ چاپ، تاریخچه چاپ سنگی، روش کار در چاپ سنگی، چاپ سنگی در ایران، و دست‌اندرکاران چاپ سنگی بحث می‌شود . معرفی چاپخانه های دولتی و خصوصی چاپ سنگی، تحول دستگاه چاپ‌سنگی، معرفی مجموعه کتاب های چاپ‌سنگی در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی از جهت آمار و موجودی، نحوه ارائه خدمات و پراکندگی موضوعات مختلف چاپ سنگی، مباحث دیگر مقاله است.
● مقدمه
تفکر و اندیشه و تمایلات انسان او را بر آن داشت که به ثبت و ضبط وقایع و رویدادها بر روی اشیای مختلف از جمله استخوان، سنگ، چوب، … بپردازد تا قادر به نگهداری از آن‌ها و پاسخگوی فطرت انسانی مبنی بر جاودان‌ماندن اندیشه ها باشد. بشر از Image95043مواد متفاوتی برای ضبط دانش استفاده کرده است. در روند تکاملی ضبط اندیشه عواملی مانند دوام، فراوانی، دردسترس‌بودن، نرمی، سبکی، و کم‌حجم‌بودن مواد همواره مد نظر بوده است. نگارش در سیر تکاملی و تاریخی خود از حکاکی بر روی سنگ آغاز و بتدریج به ضبط بر روی طومار پاپیروس و سپس طومار چرمین و پوستی تغییر شکل داد و در انتها با اختراع کاغذ و پیدایش هنر خوشنویسی و نسخه‌نویسی، تا دوران چاپ به تکامل خود ادامه داد. با پیشرفت صنعت و دانش، به کتاب های بیشتری احساس نیاز شد. اختراع ماشین چاپ پاسخی به این نیاز بود. ابتدا کتاب های چاپی سربی با حروف و وسایل ابتدایی منتشر گردید و سپس به دلیل هزینه بالای آن و پاره ای از مسائل، چاپ سنگی مرسوم گردید.
چاپ سنگی نوعی چاپ مسطح بوده که درآن به جای حروف از سنگ مرمر استفاده می شده؛ بدین ترتیب که نوشته یا تصویر را به روی سنگ منتقل می کردند و با استفاده از روش های شیمیایی آن را برجسته می نمودند و سپس این تصویر به کرّات روی کاغذ کپی می شده است. این نوع چاپ با استفاده از روش مختلط فیزیکی و شیمیایی بر اساس دفع متقابل آب و چربی اختراع گردیده.
● تاریخچه
از قریب به یک قرن پیش کتاب های ذیقیمتی در گنجینه های عمومی و شخصی و اخیراً دانشگاهی نگهداری می‌شوند که به دلیل نوع چاپ خاصی که دارند اصطلاحاً به کتاب های چاپ سنگی مشهورند. ماشین چاپ سنگی در شکل و کار تقریباً مشابه ماشین چاپ سربی بوده است، جز این که در چاپ سنگی به جای حروف، از سنگ مرمر کنده‌کاری‌شده استفاده می شده است.
چاپ سنگی اولین بار به وسیله آلمانی ها در سال ۱۷۹۶ میلادی اختراع گردید.
«آلویس زنفلدر» ۱ یک آوازه‌خوان تئاتر آلمانی بود که به علت هزینه های سرسام آور چاپ، برای این‌که بتواند تصنیف هایش را به چاپ برساند به طور تصادفی از طریق کاربرد تیزاب بر روی سنگ های نرم و مسطح و سبک‌وزن کنار رود راین، به روش چاپ سنگی دست یافت.
● چاپ سنگی در ایران
چاپ سنگی از اروپا به ایران راه یافت و نخستین بار در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار بود که «عباس میرزا نایب‌السلطنه»، «محمد صالح بن حاج محمد باقر خان شیرازی» معروف «به میرزا صالح تبریزی» را به مسکو فرستاد تا دستگاه چاپ سنگی (تصویر ۱) را با خود به ایران آورد. این شخص دستگاه چاپ سنگی را به تبریز آورد و اولین چاپخانه سنگی را در ایران دایر نمود.
نخستین چاپ سنگی در تبریز، چاپ قرآن در سال ۱۲۵۰ هجری قمری و کتاب «زاد المعاد» در سال ۱۲۵۱ هجری قمری می باشد.
در سال ۱۲۵۹ هجری قمری آقای «عبدالعلی» نامی اسباب چاپ سنگی را با خود به تهران آورد و در همان سال کتاب «تاریخ معجم» و پس از آن «پطر کبیر» را به چاپ رسانید. کتاب «حدیقه‌الشیعه» تألیف «مقدس اردبیلی» یکی دیگر از کتب چاپ سنگی است که در سال ۱۲۶۵ هجری قمری در تهران به چاپ رسیده است. پس از آن چاپ سنگی در مدت کوتاهی در دیگر شهر های ایران رواج یافت، به طوری که به مدت ۵۰ سال، یگانه روش چاپ در ایران محسوب می گردید. تا اواخر دوره قاجاریه هر چه در ایران به چاپ می رسید چاپ سنگی بود.
چاپ سربی در اوائل ظهور، به علت دشواری در چیدن حروف فارسی و غلط گیری و همچنین دقت و ممارستی که لازمه چاپ سربی بود، چندان رواجی نیافت، در حالی که هزینه نازل و سهولت کار با چاپ سنگی، این روش را در مدت کوتاهی بر چاپ سربی مسلط کرد. در چاپ سنگی نقاشان و خطاطان و خوشنویسان می‌توانند با مرکب، هنر خود را در سرلوح، ترنج‌اندازی آغاز و انجام کتاب، و همچنین در تصاویر، به حد اعلای نفاست و زیبایی برسانند.
● روش کار در چاپ سنگی
ابتدا مطالب یا تصاویر مورد نظر با مرکب مخصوص۱ روی کاغذهای مشمع مخصوصی که زرد رنگ بود نوشته می شد. بعد به مدت ۲۴ ساعت در داخل آب نگه داشته می شد و سپس روی سنگ مخصوص که قبلاً ساییده شده و حرارت گرفته و داغ شده بود برگردانیده می شد تا خطوط به روی سنگ انتقال یابند. سپس بر روی سنگ اسید نیتZELLOLSOLTANریک ریخته می شد تا محل خالی سنگ (یعنی اطراف نوشته ها) به اندازه یک میلیمتر حل شود و نوشته های روی سنگ به صورت برجسته نمایان گردد.
سپس با غلتک، مرکب بر روی سنگ نقش می بست و با فشار یکسان و یکنواخت سنگ بر روی کاغذ، عمل چاپ صورت می گرفت.
برای آن که در هنگام چاپ، مرکب چاپ اطراف نوشته ها و خط ها را نگیرد از مخلوطی از آب و اسید و محلول صمغ عربی۲ استفاده می شد. استادکار با قلم، جاهای خوب گرفته‌نشده را اصلاح می کرد و به آن صمغ می زد تا برجسته شود. بعد از محکم کردن سنگ با تسمه بر روی ماشین چاپ، کارگر مرکب‌زن با یک غلتک، مرکب را آهسته روی لوح می مالید. کارگر دیگری به نام کاغذگذار، ورق را با احتیاط روی سنگ می‌گذاشت.

 

 

چرم گذار با ورقه ای از چرم ضخیم روی کاغذ را می پوشاند. این کار سبب می شد فشار وارد بر تمام سطوح کاغذ، یکسان باشد. دو نفر غلتک‌کش با حرکت غلتک و با یک فشار عمودی، عمل چاپ را انجام می دادند. کاغذ بردار، کاغذ چاپ‌شده را بر می‌داشت و لایه‌گذار، یک لایه میان ورقه های چاپ‌شده می گذاشت تا کاغذهای چاپ شده زودتر خشک شوند.
ماشین قادر بود ساعتی ۲۰۰ برگ چاپ کند و با هر سنگ هفتصد برگ چاپ می‌شد. در پایان، سنگ ساب‌ها سنگی را که یک بار از آن استفاده شده بود، از چاپ در می آوردند، آن را گرم می کردند و سپس با یک سمباده زبر به اندازه کف دست، آنقدر روی سنگ می ساییدند۱ تا نوشته ها کاملاً پاک شود. بعد از آن با اسید رقیق، آن رامی شستند تا برای مرحله بعدی که شامل نوشتن، تیزابکاری و… است آماده باشد(تصویر۲).
● دست‌اندر کاران چاپ سنگی
به‌طور کلی در یک کارگاه چاپ سنگی معمولاً دو دسته افراد که تعداد آن‌ها به ۱۸ نفر می رسید کار می کردند:
ـ افرادی که تهیه مطالب، کشیدن تصاویر و آماده کردن سنگ چاپ را به عهده داشتند، شامل: خطاطان، نقاشان، تهذیب‌کاران، سنگ تراش ها و تیزاب‌کاران؛
ـ افرادی که در فرایند چاپ به فعالیت می پرداختند، مانند استاد چاپ، مرکب زن، کاغذ گذار، چرم ‌گذار, غلتک‌کش، کاغذ بردار، لایی‌گذار، و تعمیرکار.
علاوه بر نویسندگان، نقاشان، خطاطان و تذهیب کاران، افراد دیگری در امر چاپ دخیل بودند؛ مانند:
۱) چاپخانه دار،
۲. سفارش‌دهنده کتاب،
۳) ناشر (اهتمام کننده)،
۴) بانی چاپ (به سرمایه …)،
۵) مصحح چاپ،
۶) مباشر چاپ،
۷) غلط گیر.
● دلایل برتری چاپ سنگی بر چاپ سربی
۱) کمتر بودن اشتباه در چاپ سنگی،
۲) هزینه کم و سهولت کار با چاپ سنگی،
۳) استفاده از لوازم و ادوات داخلی (در حالی که چاپخانه های سربی نیاز به ابزار و ادوات وارداتی داشتند)،
۴) رواج خـوشنـویـسی به عـنوان یکی از هنرهای بزرگ ملی ایران و دیگر ممالـک
اسـلامی (موردی که بـا رواج چـاپ سـربـی در حال از بین رفتن بود، و از این رو به چاپ سنگی اهمیت بیشتری داده می شد)،
۵) تأکید بر انتشار کتاب های دینی، احادیث، اخبار و ادعیه، و … که با چاپ سنگی بهتر از کار در می آمد.
● چاپ سنگی و دارالفنون
در سال ۱۲۶۶ هجری قمری اولین سنگ بنای دارالفنون به همت میرزا تقی خان امیرکبیر گذاشته شد. استادان و معلمان خارجی دارالفنون موظف بودند در زمینه علم و فن خود، کتابی را به فارسی ترجمه کنند که همه این کتاب ها در چاپخانه سنگی دولتی این مدرسه چاپ می شد.
چاپخانه سنگی دارالفنون یا «دارالطباعه خاصه علمیه مبارکه طهران» در اواخر سال ۱۲۶۸ قمری تأسیس گردید. این چاپخانه در ابتدا دارای دو دستگاه ماشین چاپ بود که هر دو از هندوستان وارد شده بودند.
علاوه بر چاپ کتب درسی، «علیقلی خان مخبرالدوله» در سال ۱۲۹۹ هجری قمری اقدام به انتشار روزنامه ای به نام «دانش» کرد. چاپخانه دارالفنون تا سال ۱۳۲۶ هجری قمری دایر بود و بعد به دلایلی از فعالیت باز ماند. تا حدود سال ۱۳۰۰ هجری قمری بین ۳۰ تا ۴۰ کتاب درسی در این چاپخانه به چاپ رسید. جنس کاغذ کتاب ها نسبتاً نامرغوب و به دلیل محدودیت تیراژ، جلد اغلب آن‌ها از مقوای ضخیم بود تا از آسیب‌پذیری کتاب ها جلوگیری شود.
از جمله کتاب های اولیه که در این کتابخانه چاپ شده است می‌توان به «تشریح بدن انسان» تألیف دکتر «پولاک» و «زبده الحکمه» ترجمه «علیقلی خان حکیم الملک» و «جلاء‌العیون» اشاره کرد.
● چاپ سنگی و روزنامه
«میرزا صالح شیرازی» چاپ و انتشار روزنامه را در ایران رواج داد. نخستین روزنامه چاپ‌شده در ایران ورقه ای با چاپ سنگی به نام «اخبار و وقایع» بود که در محرم سال ۱۲۵۳ قمری در تهران به طبع رسید.
کتاب های چاپ سنگی با نسخه های خطی مشابهت هایی دارند که از جمله می‌توان به تذهیب، تشعیر، جلدبندی نفیس، صفحه‌بندی، جدول‌بندی، صفحه عنوان، کاتب و تاریخ کتابت اشاره کرد. با این همه به سبب محدودیت هایی که در چاپ سنگی وجود دارد تنوع و کثرت تذهیب در آن‌ها کمتر از نسخ خطی است.

 

در کتاب های چاپ سنگی نیز مانند نسخه های خطی، صفحات جدول بندی شده‌اند، به طوری که دو قسمت متن و حاشیه کاملاً از هم مجزا هستند. جدول شامل دو یا چند خط است که نوعی زیبایی و نظم به صفحه کتاب می دهد. حاشیه که شکل ستونی پیدا می کند، جایگاهی برای توضیحات واژه های متن، نقد صاحب نظران، پانوشت، اثری مجزا، یا تعلیقه و شرح بر متن اصلی است. معمولاً نوع خط حاشیه‌ها با خطِ نوشته های متن متفاوت است. نوشته حاشیه به شکل نقوشی چون ترنج های کوچک، لچک، یا شکل های گیاهی و هندسی است.
بیشتر نسخه های چاپ سنگی مانند نسخ خطی، فاقد صفحه‌شمار هستند. نظم اوراق کتاب را با کلمه پاصفحه ای مشخص می کردند و نخستین کلمه سطر اول صفحه دوم را در گوشه چپ پایین صفحه اول می نوشتند که با مطابقت این واژه در هر صفحه، نظم آن مشخص می گردید. بعدها در کتاب های چاپ سنگی، شماره گذاری صفحات نیز مرسوم شد. در کتاب های چاپ سنگی صفحه عنوان نیز وجود ندارد و مشخصات (نام مؤلف، کاتب، تاریخ نگارش، نام مطبعه، تاریخ چاپ، و غیره) در پایان آخرین صفحه ذکر می شده است.

کاتبان و تاریخ کتابت نوشته های آن‌ها نیز از عناصر خاص کتب چاپ سنگی است که در پایان متن، زیر عنوان «راقم سطور»، «رقم از»، «کتبه العبد الاقل الجانی» و «حرّر» … ذکر می شده است.
● تصویر در چاپ سنگی
تصاویر در چاپ سنگی به صورت گراور است و واژه «رقم» و «راقم» در زیر این تصاویر به مفهوم «نقاشی» و «نقاش» است. نقاشان و مُذهّبان به تناسب موضوع به تذهیب و نقاشی در کتب چاپ سنگی می پرداختند و با الهام از محیط خود و جامعه، صحنه ها و رویدادها را به تصویر می کشیدند و عادات و رسوم مردم زمان خود را معرفی می نمودند، مانند شکل و نحوه پوشاک مردان و زنان، مجالس مهمانی و وعظ، آیین خاکسپاری، و … به طور کلی نقاشی های کتاب های چاپ سنگی را به

 

سه دسته می‌توان تقسیم بندی کرد:
۱) نقاشی های عامیانه و واقع گرا (زندگی روزمره مردم و درباریان)،
۲) نقاشی های اسطوره های افسانه ای (وقوع جنگ ها و پیروزی و شکست، جوانمردی)،
۳) نقاشی های مذهبی (مانند زندگانی امامان و مصایبی که بر آن‌ها وارد شده است).
یکی از جالب ترین نمونه های چاپ سنگی مصور، چاپی از کتاب خمسه «نظامی» است که در ۶۰۲ صفحه در سال ۱۳۰۱ هجری قمری به چاپ رسیده است. در این کتاب ۱۲ سرلوح در آغاز هر قسمت و پنج مجلس تصویر که بیشتر آن‌ها نقاشی «مصطفی» است آمده که ویژگی ممتازی به این کتاب می بخشد.
● موضوع بندی کتاب‌های چاپ سنگی
موضوعات اصلی کتاب های چاپ سنگی عبارت‌اند از:
مسائل اسلامی نظیر قرآن و اخلاق اسلامی؛ مسائل شیعی نظیر حقوق شیعی، اصول فقه شیعه، …؛ ادبیات فارسی شامل دیوان ها، تذکره ها، و …؛ ادبیات عرب، شامل صرف و نحو؛ پزشکی (پزشکی سنتی)؛ تاریخ و جغرافیا؛ زندگی‌نامه ها؛ فلسفه و منطق؛ تصوف و عرفان؛ جنگ.
● قطع کتاب‌های چاپ سنگی
اندازه و قطع کتاب های چاپ سنگی بسته به اندازه کاغذ هایی بود که برای این منظور در نظر گرفته می شد.
به طور کل می‌توان قطع این گونه کتاب ها را بر اساس جدول زیر تقسیم بندی نمود:
بازو بندی اندازه (تقریباً :۳۰*۲۰ میلیمتر) بغلی اندازه تقریباً: (۴۰*۶۰ میلیمتر)
جانمازی اندازه (تقریباً: ۷۰*۱۲۰ میلیمتر) حمایلی اندازه (تقریباً: ۷۰*۱۲۰ میلیمتر، که در زیر لباس به صورت حمایل آویزان می‌شد)
رقعی اندازه (تقریباً: ۱۶۰*۲۲۰ میلیمتر) وزیری کوچک اندازه(تقریباً: ۱۶۰*۲۲۰ میلیمتر)
وزیری اندازه (تقریباً: ۱۶۰*۲۴۰ میلیمتر) وزیری بزرگ اندازه (تقریباً: ۲۰۰*۳۰۰ میلیمتر)
سلطانی اندازه (تقریباً: ۳۰۰*۴۰۰ میلیمتر) رحلی کوچک اندازه(تقریباً: ۲۵۰*۴۰۰ میلیمتر)
رحلی بزرگ اندازه(تقریباً: ۳۵۰*۶۰۰ میلیمتر) رحلی اندازه(تقریباً: ۳۰۰*۵۰۰ میلیمتر)
خشتی (طول و عرض کتاب در اندازه مساوی)
● چاپ سنگی و کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی
نظر به این که کتاب های چاپ سنگی و سربی قدیم، کتاب های دوره انتقال از نسخ خطی به نسخه چاپی محسوب می‌شوند، همواره این کتاب ها به جهت ویژگی و شرایط خاص (نظیر نوع چاپ، خط، تاریخ کتابت) از اهمیت و ارزش والایی در مجموعه کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی برخوردار می باشند. اهتمام و عنایت مسئولان فرهنگی آستان قدس رضوی به این مجموعه گرانسنگ و ارزشمند به عنوان یکی از ذخایر غنی و مکتوب، سبب گردید تا حفظ، نگهداری و حراست این مجموعه بیش از هر زمان دیگر مد نظر قرار گیرد.
با تصمیم هیئت مدیره سازمان، کار جمع آوری، شناسایی و گردآوری این گونه کتاب‌ها در یک مخزن مجزا و مستقل از تمامی واحد های فرهنگی آستان قدس، از سال۱۳۸۳در رأس فعالیت‌‌‌های «اداره مخطوطات» قرار گرفت و به لطف خداوند کریم این مجموعه در کنار مخزن خطی ایجاد شد تا به عنوان یکی از ارکان اداره مخطوطات به اساتید، دانش پژوهان و دانشجویان خدمت کند.
قطعاً تصمیم در خصوص گردآوری این کتاب ها بر اساس بینش و آینده‌نگری وسیعی بوده است، ولی آنچه می‌توان در یک نگاه کلی به آن پی برد، معیارهای زیر است که راه را برای استقلال و غنای این مجموعه هموار نموده است:
۱) تخصصی‌نمودن مجموعه به منظور استفاده محققان و دانش‌پژوهان؛
۲) حفاظت و نگهداری فیزیکی با توجه به شرایط خاص این کتاب‌ها (قدمت، نفیس بودن، …)؛
۳) کنترل و رعایت استاندارد از نظر رطوبت، گرما، نور که لازمه سلامت و حفاظت این گونه کتب است؛
۴) امکان مقابله و بررسی کتاب‌ها به منظور تهیه کمبودها و رفع نواقص؛
۵) ایجاد امکان برای محققانی که تمایل به مقایسه، مقابله، و مطالعه کتاب‌های خطی سنگی دارند.
اکنون مخزن کتاب‌های سنگی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی با مجموعه ای بالغ بر ۲۷۰۰۰ نسخه در موضوعات مختلف یکی از بزرگ‌ترین و غنی‌ترین مخازن چاپ سنگی در ایران و بلکه در جهان محسوب می گردد. بسیاری از این کتاب ها توسط بانیان، واقفان و خیّران در دوره های مختلف به کتابخانه مرکزی اهدا گردیده است.
تمامی کتاب های موجود در این مخزن در موضوعات دهگانه رده بندی گردیده‌اند. جدول زیر تعداد کتاب های چاپ‌شده در هر موضوع را نشان می دهد. پراکندگی نشان داده‌شده در جدول بیانگر این واقعیت است که عمر کوتاه چاپ سنگی در ایران و بی‌توجهی سیاستگذاران آن دوران در جذب و استقبال از علوم جدید سبب گردید در بعضی موضوعات (بخصوص فلسفه، هنر، و علوم اجتماعی)، چاپ ها بسیار کم و نازل باشد.
آمار موجودی کتاب‌های چاپ سنگی در کتابخانه آستان قدس رضوی به تفکیک موضوع
موضوع کد رده بندی درصد تعداد
مرجع ـ کلیات ۰۰۰ ۲ ۵۲۸
فلسفه ـ روان شناسی ۱۰۰ ۵/ ۳ ۹۲۵
ادیان ۲۰۰ ۶۱ ۱۶۱۲۱
علوم اجتماعی ۳۰۰ ۵/ ۰ ۱۳۲
زبان ۴۰۰ ۷ ۱۸۵۰
علوم خالص ۵۰۰ ۵/ ۱ ۳۹۶
علوم نظری ۶۰۰ ۵/ ۲ ۵۳۸
هنر ۷۰۰ ۱۸
ادبیات ۸۰۰ ۱۴ ۳۸۳۲
تاریخ جغرافیا ۹۰۰ ۸ ۲۱۱۴
تعداد کل ۲۶۴۲۸
تعداد کتاب‌های چاپ سربی قدیم ۱۴۴ نسخه
تعداد کتاب‌های درسی قدیم ۱۶۰۰ نسخه
● چند نمونه از قدیمی ترین کتاب‌های چاپ سربی قدیم و چاپ سنگی در مخزن چاپ سنگی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی:
▪ عنوان کتاب: جهادیه سربی قدیم (تصویر ۴)
ـ مؤلف: میرزا بزرگ سید عیسی بن محمد حسن قائم مقام
ـ موضوع: فقه
ـ محل چاپ : تبریز
ـ تاریخ چاپ: ۱۲۳۴ قمری
ـ نسخ ۱۶ سطری دارای ۷۶ صفحه، جلد پارچه ای اندازه ۲۱*۵/ ۱۳ سانتیمتر رقعی
ـ واقف: تاج ماه بیگم
ـ تاریخ وقف: ۱۲۶۳

 

 

▪ عنوان کتاب: جامع بهادرخانی (تصویر۵)
ـ مؤلف: مولوی ابوالقاسم غلامحسین ملا فتح الله جونپوری
ـ موضوع: ریاضی، نجوم
محل و تاریخ چاپ: کلکته، ۱۲۵۰ قمری
ـ خط: نستعلیق ۲۵ سطری، دارای ۷۲۰ صفحه، جلد پارچه ای با عطف و گوشه تیماج، اندازه ۵/ ۱۳*۲۴ سانتیمتر رحلی دارای تصاویر هندسی
ـ واقف: حاج سید محمد
ـ تاریخ وقف: ۱۳۰۹ قمری

 

 

▪ عنوان کتاب: شاهنامه (تصویر ۶)
ـ مؤلف: حکیم ابوالقاسم فردوسی
ـ موضوع: ادبیات
ـ تاریخ چاپ: ۱۳۲۶ قمری
ـ محل چاپ: تهران
ـ ناشر: چاپخانه آقا سید مرتضی
ـ خط: نستعلیق ممتاز، ۶ ستونه ۳۳ سطری دارای مجالس تصویر
ـ کاتب: میرزا محمد حسین بحار الکتاب، ۶۸۰ صفحه
ـ جلد: تیماج مشکی، اندازه ۴۴*۳۳ سانتیمتر سلطانی
ـ واقف: بنیاد مستضعفان، ۱۳۶۷

 

 

▪ عنوان کتاب: قطعات الجواهر در تعلیم خط نسخ (تصویر ۷)
ـ مؤلف: عبدالرحمن بن حاجی محمد روشن خان شاکرین
ـ موضوع: آموزش خط
ـ محل و تاریخ چاپ: کانپور، ۱۲۷۰ قمری
ـ خط: مقدمه کتاب به نستعلیق، صفحات به نسخ جلی مختلف السطر
ـ جلد: پارچه ای، اندازه ۲۷*۱۸ سانتیمتر وزیری
ـ واقف: حاج سید محمد در ۱۳۰۹ قمری
ـ نمونه کتاب درسی: در موضوع پزشکی

 

 

▪ عنوان کتاب: تشریح بدن الانسان (تصویر ۸)
ـ مؤلف: ادوارد یاکوب پولاک
ـ موضوع: کالبد شناسی انسان
ـ محل و تاریخ چاپ: تهران، دارالفنون، ۱۲۷۰ قمری
کتاب شامل یک مقدمه و پنج مقاله در علم تشریح می باشد
ـ خط: نستعلیق خوش، ۱۴ سطری، اندازه ۵/ ۱۷*۱۱ سانتیمتر واقعی
دارای جداول تشریح و واژه نامه
ـ کاتب: عبدالجلیل بن زین العابدین اصفهانی

 

احمد رفیق
مسعود بهمن آبادی
منابع
افشار، ایرج، (۱۳۴۴). سیر کتاب در ایران. تهران: امیر کتاب.
بابازاده، مشهد (۱۳۸۱). «چاپ سنگی»، دایره‌المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی، تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، جلد۱، صفحه ۷۱۱ـ ۷۰۹.
بخشی، مرجان (۱۳۸۱). معرفی ۲۰ نوع چاپ از چاپ‌های دستی، پایان‌نامه فوق لیسانس، مرکز آموزش عالی فرهنگیان ثامن الحجج (ع)، مشهد.
دانشور، هوشنگ (۱۳۵۶). صنعت چاپ. تهران: سازمان جغرافیایی کشور.
مبارکه، سهیلا (۱۳۷۸). مطالعاتی در تاریخ چاپ فن، فرایند، کاربرد. (بی جا): گلشن راز.
سلطانی، پوری؛ راستین، فروردین (۱۳۷۹). دانشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی. تهران: فرهنگ معاصر.
سلطانی‌فر، صدیقه (۱۳۷۶). فهرست کتب درسی چاپ سنگی موجود در کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. تهران: کتابخانه ملی.
صافی، قاسم (۱۳۶۸). از چاپخانه تا کتابخانه. تهران: دانشگاه تهران.
میرزا گلپایگانی، حسین (۱۳۷۸). تاریخ چاپ و چاپخانه در ایران. تهران: گلشن.

 

آفتاب

catalog-brochure-14

طراحی بروشور

 

 

جهت هرچه بهتر شدن طرح بروشور، سعی کنید نکات زیر را رعایت کنید:

  • شما تنها ۲۰ ثانیه یا کمتر فرصت دارید تا مخاطب را راضی به برداشتن بروشور خود از روی میز و ورق زدن آن ، کنید. پس هرچه در آستین دارید رو کنید.

 

 

  • استفاده از نام کمپانی و آرم آن یکی از ضرورتهای اولیه طراحی کاتالوگ و بروشور می باشد. بروشورها اگر در بیش از دو صفحه یا دو لت طراحی می شوند، احتمالا دارای یک صفحه یا لت رویی به عنوان جلد خواهند بود که آرم و نام کمپانی و همچنین سوتیتر آن نیز باید در این صفحه قید گردد.
catalog-brochure  (8)

خلاقیت در طراحی بروشور

  • استفاده از تصاویر مستقیم یا غیر مستقیم با کیفیت بالا و رنگهایی با تونالیته بیشتر، از ویژگی های طراحی بروشورها می باشد. این عکس ها می تواند یا، عکس های محصولات و خدمات شرکت یا کمپانی صاحب بروشور باشد (که به آنها عکس های مستقیم و صنعتی گفته می شود و بهتر است در لابراتوآرهای عکاسی گرفته شود)، یا میتواند تصاویر در ظاهر بی ربطی باشند که در توصیف و تحلیل ربط آن با خدمات مرتبط با شرکت ، مشخص گردد. (این تصاویر، بیشتر در بروشورهای شرکتهایی استفاده می شود که کارهای خدماتی انجام می دهند.). در یک کلام هرچه عکس های یک بروشور بیشتر باشد ، موفقیت دیداری بروشور در جلب مخاطب ، افزایش می یاید.

catalog-brochure  (1)

  • تا آنجا که امکان دارد از عکس ها، تصاویرو ترکیب فرم هایی که سابق بر این در دیگر آثار منتشر شده ، وجود داشته است، استفاده نکنید. هرچند که هر المان گرافیکی در فضاهای مختلف ، تاثیر مخصوص به خود را می گذارد و عکس ها یا تصاویر تکراری در فضای غیر تکراری ، المان منحصر بفرد همان فضا محسوب می شود. اما برای پرهیز از خلق اثر کپی، بهتر است تا جای ممکن از این کار اجتناب نمایید.

 

 

  • اگر می خواهید ایده شما در کار طراحی بروشور (که از طراحی های تبلیغاتی محسوب می شود) یونیک و تک باشد، بهتر است ایده های اول و دوم که به ذهنتان خطور می کند، نادیده بگیرید واگر امکان دارد سراغ ایده های دیگر روید. چون احتمالا ایده های اولی و دومی به ذهن دیگران هم آمده و آنچنان یونیک نخوا هد بود.

 

 

  • پیام نمادین توسط فرم، رنگ یا احتمالا تصاویر ، باید سریع و در کوتاه ترین زمان منتقل گردد. این خاصیت کارهای گرافیکی تبلیغاتی است.

 

 

  • تا آنجا امکان دارد از متون کمتر و کاملا به جا استفاده کنید. بروشور را با کتاب داستان اشتباه نگیرید و فقط از درج اطلاعات ضروری به طور خلاصه استفاده نمایید. هرچه جملات کوتاه و مختصرتر باشد، کار شما کیفیت بهتر خواهد یافت.

 

 

  • ارزیابی سفارش دهنده کاتالوگ یا بروشور یکی دیگر از نکاتی است که قبل شروع طراحی باید به آن بپردازید. معمولا ارزیابی سیستم سازمانی شرکت سفارش دهنده و پرس و جو در مورد مشتری های آن که قرار است کاتالوگ یا بروشور به دست آنها برسد، شما را در چگونگی استفاده از المان ها و رنگ ها در طراحی بروشور و کاتالوگ آنها یاری می رساند و در مجموع شما را با سلیقه سفارش دهنده آشنا می سازد.

catalog-brochure  (7)

  • هر چه احترام به مخاطب بروشور بیشتر باشد، او را در گرفتن خدمات از صاحب کاتالوگ و بروشور ، ترغیب تر می کند. زیرا این احساس که با گروهی مشتری مدار طرف خواهد بود، سبب ایجاد میل و کشش ، برای برقراری تماس برای گرفتن خدمات یا کالا می نماید.

 

 

  • بعد از انجام کار طراحی و یا درحین انجام کار، قسمت هایی را برای اعمال تغییرات احتمالی در تصویب نهایی توسط سفارش دهنده در نظر بگیرید. همیشه شنیدن این مطلب که “کار تمام شده اما اگر نظری برای انجام تغییرات نهایی در کار دارید، می توانید اعمال کنید” برای سفارش دهنده خوشحال کننده است، زیرا ضمن ایجاد اعتماد از کار شما در او، باعث ایجاد تمایل برای انجام کارهای بعدی با شما می گردد.

 

 

  • در ضمن شنیدن نظرات بیشتر ، باعث ایجاد خلاقیت و ایده های جدیدتر می گردد و هرگز هراسی از شنیدن نظرات سفارش دهنده برای ایجاد تغییرات در کار نداشته باشید. اگر خواسته او، غیر حرفه ای بود و به کار شما لطمه می زد، می توانید با توضیح دلایل خود، او را متقاعد کنید و اگر دلایلتان منطقی باشد، حتما او با شما موافق خواهد شد.

 

noyasystem.com

catalog-brochure-10-e1408560193199

کاتالوگ و بروشور

 

کاتالوگ یا کالانما کتابچه و یا راهنمای معرفی کلیات کالا، خدمات، امکانات و… می‌باشد که از طرف تولید کننده و یا ارائه دهنده  کالا یا خدمات به مصرف کننده و یا مشتری برای معرفی کلی کالا یا خدمات ارائه می‌شود.

 

در این راهنما بیشتر به جنبه تجاری، بازاریابی و جذب مخاطب توجه می‌شود (بر عکس بروشور که بیشتر به جزئیات و اطلاعات فنی و نحوه استفاده می‌پردازد)

 

بروشور کتابچه و یا راهنمای معرفی جزئیات کالا، خدمات، امکانات و… می‌باشد که از طرف تولید کننده و یا ارائه دهنده به مصرف کننده و یا مشتری برای معرفی دقیق و راهنمایی در استفاده ارائه می‌گردد.

 

 

به طور مثال: یک کارخانه دارو سازی برای معرفی محصولات خود کاتالوگ محصولات را (معمولا با برجسته نمایی در تاثیر گذاری) برای پزشک‌ها و داروخانه‌ها ارسال می‌نماید. و همین تولید کننده بروشور هر محصول را برای معرفی نحوه استفاده، معرفی ممنوعیت‌های استفاده در موارد خاص و همین طور عوارض جانبی، راه‌های درمان در صورت استفاده نادرست و… در بسته بندی هر محصول قرار می‌دهد.

 

 

در کاتالوگ‌ها عموما از تصاویر و طراحی‌های جذاب جهت معرفی بهتر استفاده می‌شود.

در بروشور‌ها معمولا علاوه بر تصاویر از نقشه شماتتیک کالا هم استفاده می‌شود.

در ایران معمولا به اشتباه تمامی راهنما‌هایی را که به صورت کتابچه و یا با کیفیت کاغذ و چاپ مناسب تهیه شده باشند را کاتالوگ می‌نامند و تمامی راهنماهایی را که به صورت یک برگی و یا چند لتی، که با استفاده از کاغذ‌های نازک تر تهیه شده باشند را بدون توجه به محتوای آن بروشور می‌نامند.

 

 

catalog-brochure  (6)

طراحی کاتالوگ و بروشور

در طراحی کاتالوگ و بروشور، خلاقیت و کیفیت وجه تمایز شما خواهد بود!

catalog-brochure  (13)

طراحی خلاق کاتالوگ

 

catalog-brochure  (14)

طراحی خلاق بروشور

 

پس از این مقدمه کلی، به توضیح مفصل در مورد این اقلام می‌پردازیم:

کاتالوگ یعنی کالانما، کارنما، یعنی دفتر راهنمای کالاها و فعالیت ها و مشاغل مختلف
– فهرست و صورت کالاها یا خدمات
– اطلاعات ارائه شده جزئی و ریزتر و حاوی شرح مختصات و ظرایف کالاها و یا خدمات مورد نظر
– کاتالوگ در واقع راهنمای کالا و کالانامه محسوب می شود و حاوی فهرست کالاهای تولیدی توسط یک موسسه و کارخانه است و می تواند حاوی معرفی مشاغل و موسسه های خدماتی، اجتماعی و فرهنگی نیز باشد.
– در یک کاتالوگ نام هر کالا، مدل، شماره یا شکل و تصویر مشخصات فنی و توضیحات ضروری آن کالا یا خدمات درج میگردد تا به خریدار در انتخاب بهتر کمک کند.
– بعضی کاتالوگها برای سفارش خرید در دسترس مردم قرار داده می شوند تا اجناس مورد نیاز خود را مطابق لیست کاتالوگ از فروشگاههای مورد نظر درخواست کنند.

 

 

 

طراحی کاتالوگ نوعی از تبلیغات در عرصه تولید، تجارت و خدمات می باشد که می تواند در برقرار کردن ارتباط مستقیم و چگونگی انتقال مفاهیم و تبادل اطلاعات به مخاطب، نقش به سزایی داشته باشد.

 

از خلق و طراحی کاتالوگ درجهان تبلیغات مدت زیادی نمی گذرد در اواسط قرن بیستم انسان صنعتی با جامعه سرمایه داری آن زمان، لحظه ای توانست از طراحی کاتالوگ و طراحی بروشور تبلیغاتی به عنوان یک وسیله تبلیغاتی استفاده کند که دیگر ابزارها و فکرهای گذشته چون اطلاعیه ها و تراکت های تک رنگ و معرفی های حضوری و لفظی جوابگوی نیاز تولید کنندگان نبودند. به ناچار برای به وجود آوردن انگیزه، رقابت و معرفی بازار تولید و محصولات عرضه شده به بازار، اقدام به خلق شیوه نوینی از پدیده های گرافیک کردند تا «مخاطبان» بتوانند در فرصت مناسب و با شرح و تصاویری که در این وسیله تبلیغاتی درج شده بود با تولیدات و خدمات عرضه شده آن مرکز آشنا شوند.

 

 

به وجود آمدن تنوع در تولیدات برای جامعه مصرفی و شکوفایی صنعت نو پای بعد از جنگ جهانی دوم، عرصه تبلیغات را چنان تحت تاثیر قرار داد که دیگر محصول تولید شده بدون تبلیغات وسیع، جایی در بازار آن زمان نداشت. به ناچار رفته رفته برای هدایت افکار وسیع جامعه باید چاره ای اندیشید تا با روش جدیدتری بتوان بازار موجود را از دست رقبا ربود و این امر مهم نیاز به نو آوری در عرصه گرافیک را باعث شد. طراحی کاتالوگ و ساخت آن وسیله خوبی بود تا مخاطبان بتوانند راغب به خواندن و دیدن تصاویر در جهت آشنایی بیشتر با محصولات تولید شده در وقت و زمان کمتری باشند.

 

شناخت تولید چه از لحاظ کمی و چه از لحاظ کیفی، معرفی شاخه های مختلف تولید، معرفی ساختار و مشخصات فنی از طریق متن نوشتاری، ارتباط تصویری مخاطب با محصولات و یا خدمات ارائه شده و… همه و همه از عملکردهای سنجیده کاتالوگ بود. در اوایل تنظیم ، خلق و طراحی کاتالوگ شکل آن به صورت یک برگه پشت و رو بود که بیشتر به تراکت شبیه بود ولی روی جلد آن حال و هوای پوستر داشت.

 

در اوایل سال های ۱۹۷۰ میلادی ابعاد آن به صورت استاندارد ۳۰×۲۱ در کشور فرانسه تعریف شد. طبق این تعریف طراحی کاتالوگ ها معمولاً از دو برگ بیشتر هستند و علاوه بر بیان تصویری از متون نوشتاری جهت معرفی و جذب و هدایت مخاطبین استفاده می شود. مهمترین دلیل برای استفاده از کاتالوگ همانا قادر ساختن افراد جامعه برای شناخت تولیدات و خدمات «بدون نیاز به واسطه» و رویت محصولات و مطالعه آن در «فرصت مناسب» به جهت قابل «حمل و نقل» بودن و همچنین جایگزینی مناسب برای پوستر و دیگر موارد تبلیغاتی است.

catalog-brochure  (4)

طراحی خلاق کاتالوگ

 

 

 

طراحی کاتالوگها غالباً به دو صورت معرفی می‌شوند:

۱٫ یا وسیله ای برای معرفی یک محصول یا خدمت از چندین محصول یا خدمات عرضه شده می باشند. (تک محصولی)
۲٫ یا وظیفه معرفی چندین محصول یا خدمات جدید با عملکردهای مختلف را بر عهده دارد. (چند محصولی)

catalog-brochure  (5)

طراحی کاتالوگ

catalog-brochure  (11)

کاتالوگ محصول

آنچه باید در طراحی کاتالوگ خوب منظور شود:

۱٫ خلاصه ای از معرفی نام و عملکرد کارخانه تولیدی و شناساندن فعالیت ها در شروع مباحث کاتالوگ.
۲٫ معرفی امتیازات و رتبه های تولید (استاندارد – ایزوهای موجود) و…
۳٫ معرفی هر چه بیشتر در خصوص جدیدترین و بهترین ساخته ها و خدمات.
۴٫ ارائه اطلاعات و راهنمایی صحیح مخاطبان با استفاده از درج مشخصات فنی – خدمات ارایه شده – قابلیت های خاص و وجه تمایز آن نسبت به تولیدات متشابه، چه در تولیدات گذشته کارخانه و یا آنچه در بازار فعلی موجود می با شد.
۵٫ وجود تصاویر و متون نوشتاری در کاتالوگ میزان تصمیم گیری و انتخاب صحیح را برای مخاطب سهل و آسان می کند و اوست که با دیدن و خواندن موارد فوق به زمان انتخاب و تصمیم خود سرعت می بخشد.
۶٫ کاتالوگ دید مقایسه ای به وجود می آورد. بدین صورت که مخاطب و یا مخاطبین از بین چند محصول معرفی شده به جهت مدل – کیفیت – کاربری – استحکام و از همه مهم تر هزینه برنامه ریزی شده جهت خرید و غیره، بتواند یکی را که با شرایط او سازگار است انتخاب و خریداری کند
۷٫ با درج آدرس، تلفن و آدرس اینترنتی، بتواند شناخت بیشتر را برای مخاطب فراهم کند.

catalog-brochure  (3)

طراحی کاتالوگ

catalog-brochure  (2)

طراحی کاتالوگ

catalog-brochure  (12)

طراحی کاتالوگ

از ویژگی‌های طراحی کاتالوگ می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱٫ قابل حمل بودن و مطالعه آن در زمان فراغت.
۲٫ خلاصه گویی و پرهیز از هر نوع افراط در توضیح بیش از اندازه موارد درج شده در کاتالوگ.
۳٫ ارتباط برقرار کردن بدون واسطه با مخاطب.
۴٫ ترکیب تصویر با متن در جهت شناخت بیشتر مخاطب.
۵٫ با توجه به فرصت مناسب مخاطب جهت مطالعه کاتالوگ، انتخاب دقیق و سنجیده را برای مخاطب مهیا می کند.
۶٫ طراحی کاتالوگ ها به جهت انتقال اطلاعات و موارد ذکر شده در بالا نسبت به پوستر و تراکت فراتر و سنجیده تر عمل می کند.

طراحی کاتالوگ

catalog-brochure  (9)

طراحی کاتالوگ

هدف از طراحی کاتالوگ:

– دادن آگاهی های لازم و ضروری به مخاطب، که ضمن معرفی کالا و خدمات، نقش و هدف تبلیغ هم دارد که باعث تصمیم گیری می شود.
– اثر تبلیغاتی و تاثیر کاتالوگ و بروشور بسیار است و در انتخاب و تغییر سلیقه مخاطب نقش بسیار دارد.
– کاتالوگ ها حاوی اطلاعاتی از قبیل اندازه، رنگ، وزن، قیمت، شیوه نگهداری و ویژگی های مورد نیاز مخاطبان است و جواب سوالهای مخاطبان را می دهد.

catalog-brochure  (16)

طراحی کاتالوگ

قطع طراحی کاتالوگ:

قطع کاتالوگ مثل بروشور و کتاب متنوع است و برای سهولت مخاطبان در انتخاب کالا و خدمات برخی ساده، برخی لوکس است و باید به نحوی طراحی شود که سریع اطلاعات لازم را در اختیار مخاطب قرار دهد.

catalog-brochure  (7)

طراحی بروشور

بروشور:

بروشورها مجموعه اطلاعات جزئی و خاص در مورد خاصیت یک نوع محصول، فواید و عملکردهای احتمالی آن، نحوه مصرف، قیمت آن، تنوع رنگی (درصورت داشتن) و… در مجموع اطلاعاتی است که برای مصرف کننده مفید است و برای انتخاب محصول توسط مصرف کننده در آن درج می گردد.

catalog-brochure  (14)

طراحی خلاق بروشور

catalog-brochure  (1)

طراحی بروشور

 

مثلا اگر شما تولید کننده محصولات آرایشی و بهداشتی هستید، بروشور محصولات شرکت شما می تواند به این صورت باشد: بروشور محصولات شامپو حاوی: انواع سری شامپوهای تولید شده اعم از شامپو آلئوورا (مخصوص موهای چرب ، خشک و معمولی)، شامپو سیر (مخصوص موهای چرب، خشک و معمولی)، شامپو حجم دهنده (مخصوص موهای چرب، خشک و معمولی) و… که هر یک حاوی اطلاعاتی مربوط به خواص و فواید محصول، نحوه استفاده و مدت زمان مصرف، قیمت محصول، تفاوت هر یک از محصولات با یکدیگر و … که تمامی این اطلاعات برای مصرف کننده، داده می شود تا از میان آنها یکی را بر اساس توضیحات مندرج، برگزیند.

 

 

بروشورها معمولا ارزان هستند و در اندازه های مختلف و با سلیقه شما چاپ می گردند. تیراژ آنها بالاست، زیرا قرار است که در میان مصرف کنندگان بیشماری توزیع گردد. گرم کاغذ آنها می تواند به دلخواه انتخاب شود، اما معمولا با گرم پایین چاپ می شوند تا هم ارزانتر تمام شوند هم خواندن آن ها برای مصرف کننده ساده تر باشد.

 

منابع: en.wikipedia.org /fa.wikipedia.org

 

unnamed-9151180fc1-2560x1600

چاپ دیجیتال چیست؟ (کلیات چاپ دیجیتال)

 

 

چاپ دیجیتال چیست؟

در این مقاله قصد داریم تمام موارد، متریالها، پوششها، سطوح چاپی، قابلیتها مختلف و اونواع روشهایی که در چاپ دیجیتال وجود دارد را توضیح دهیم.

به طور کلی چاپ دیجیتال یک روش‌ تبدیل تصاویر دیجیتال به سطوح چاپی است.

 

چاپ دیجیتال معمولا شامل چاپ حرفه ای در تیراژهای پائین توسط نشر رومیزی و دیگر منابع دیجیتال است که توسط چاپگرهای لیزی و چاپگرهای لارج فرمت و یا جوهرافشان حرفه ای انجام می‌شود. با توجه به این که چاپ دیجیتال دارای هزینه بیشتری برای چاپ هر صفحه در مقایسه با روشهای سنتی مثل افست است ولی این قیمت بالاتر معمولا با صرفه جویی در هزینه های دیگری چون تهیه پلیت های چاپ انجام می‌شوند در تیراژهای کم تعداد جبران پذیر است. چاپ دیجیتال امکان چاپ سریع پس از تقاضا در تیراژ کم را فراهم آورده و امکان تغییر طرح و محتویات آن در هر برگ چاپی را در اختیار می‌گذارد.

 

همچنین در چاپ دیجیتال صرفه جویی در نیروی انسانی و توان رو به گسترش ماشین های چاپ دیجیتال در بالا بردن کیفیت چاپ، پایین آمدن هزینه تمام شده چاپ هر برگ چاپی و بالا رفتن تیراژ در چاپ دیجیتال به این معناست که چاپ دیجیتال در حال رقابت با چاپ افست و حتی پیشی گرفتن از آن می باشد. منظور از چاپ دیجیتال در بازار ، چاپ تونری به وسیله ی انواع چاپگرهای لیزری حرفه ای روی انواع کاغذ می باشد.

 

 

در چاپ دیجیتال که در آن دستگاه چاپ به یک کامپیوتر متصل می شود، کامپیوتری که اطلاعات مورد نظر برای چاپ شامل تصاویر و متن و غیره را به دستگاه چاپ دیجیتال فرستاده بعد دستگاه چاپ دیجیتال آنها را چاپ می کند. پس دستگاه چاپ دیجیتال دستگاهی است که به کامپیوتر متصل و اطلاعات را از آن دریافت می کند، مثل پرینترها. نکته قابل توجه این که در روش های رایج هم از فن آوری دیجیتال استفاده می شود اما به معنای وصل بودن آن ها به کامپیوتر به معنای دریافت تمام اطلاعات قابل چاپ نیست. مثلا در چاپ افست ما برای تهیه ی فیلم و زینک و … از فن آوری دیجیتال استفاده می کنیم در ضمن ممکن است یک سری کنترل کننده دیجیتالی در ماشین چاپ باشد ولی این ها یک ارتباط غیر مستقیم است و می توان گفت استفاده غیر مستقیم از فن آوری دیجیتال می باشد. زمانی به یک دستگاه چاپ، چاپ دیجیتال گفته می شود که آن دستگاه اطلاعات را بصورت دیجیتالی و مستقیم دریافت کرده و آن را چاپ کند. دستگاه های چاپ دیجیتال هم دارای انواع مختلفی هستند و دارای تکنولوژی های متنوع می باشند، مثلا پرینتر جوهر افشان، چاپ لیزری در اندازه ها و ابعاد و کارایی های خاص خود، بزرگ و کوچک و همه به یک کامپیوتر وصل هستند.

 

 

 

تفاوت های اساسی چاپ دیجیتال با دیگر روشهای چاپ

چاپ دیجیتال با چاپ افست و لتر پرس تفاوت های اساسی دارد که از جمله این تفاوت‌ها :
– با حذف مراحل پیش از چاپ( لیتوگرافی)، فرآیند چاپ دیجیتال کوتاه تر می باشد.
– در چاپ دیجیتال هزینه چاپ به تعداد نسخه‌های چاپی ارتباطی ندارد و برای هر برگ چاپی هزینه ثابت است.
– در چاپ دیجیتال مواد باطله مثل: کاغذ و مواد شیمیایی کمتر می شود چون لازم به رسیدن به رنگ یا تنظیمات موقع چاپ نیست.
– در چاپ دیجیتال در هر دور چاپ می توانید فایل متفاوتی را چاپ کنید چرا که در این روش از پلیت استفاده نخواهد شد.

 

 

 

کاربردهای چاپ دیجیتال

 

چاپ در تیراژ محدود
در چاپ دیجیتال به دلیل حذف پلیت و چاپ مستقیم از کامپیوتر به روی سطح چاپی و امکان کالیبراسیون دستگاه امکان چاپ در تیراژ پایین حتی یک نسخه با هزینه کم وجود دارد به همین دلیل این روش چاپ دیجیتال برای مصارفی مثل تهیه نمونه و یا چاپ محصولات کم تعداد و سریع کاربرد زیادی دارد. یک چاپگر دیجیتال برای چاپ میلیون ها برگ ساخته نشده است، بلکه باید بتواند در طول مدت زمان عمر خود نهایتاً هزاران برگ چاپ کند، که البته این کار را خیلی خوب انجام می دهد . بنابراین با توجه به هزینه تمام شده و سرعت کار، چاپ دیجیتال برای چاپ در تیراژ محدود عملیاتی و به صرفه می باشد. البته از سال ۲۰۱۰ فناوری های جدیدی در چاپ دیجیتال بکار گرفته شده که با استفاده از تکنولوژی نانو در جوهر چاپی و همچنین تغییر سیستم پاشش جوهر، دستگاه های دیجیتال جوهر افشان توانستند بسیاری از محدودیت ها را در زمینه سرعت و هزینه تولید از بین ببرند.

 

 

 

چاپ شخصی شده
در چاپ دیجیتال با وجود امکان چاپ در تیراژ محدود شما می توانید هر کدام از سطح چاپی خود را متفاوت با سطوح چاپی قبلی چاپ کنید. مثلأ: می توان کارت تبریک‌های شخصی شده با تصاویر متفاوت یا کارت پرسنلی با طرح های متفاوت از هم را در هر دور به چاپ برسانیم. بخصوص این قابلیت به ما امکان چاپ اطلاعات متغیری خواهد داد. این بدین معناست که می توانیم در هر سطح چاپ خود اطلاعات متفاوتی را چاپ کنیم.

چاپ

اختراع چاپ به قرن ها پیش از گوتنبرگ، که نامش به عنوان مخترع چاپ در تاریخ به ثبت رسیده برمی گردد. آشوریان هزاران سال پیش از میلاد بر روی خشت هایی از گل‌رس مهر می زدند. استعمال حروف قابل انتقال نیز بین سال‌ها ی ۱۰۵۱ و ۱۰۵۸ در چین آغاز شد. مخترع آن فردی به نام پی شنگ بود و حروف نیز از جنس گل‌رس بود. حروف دستی و حروف قلعی که پس از آنها به کارآمد، هیچ یک رواجی نیافت، بر عکس حروف چوبی متداول شد. در سال ۱۴۴۰، گوتنبرگ بدون اطلاع از کار چینی ها، حروف قابل انتقال را اختراع و برای هر کدام از حروف الفبا از یک حرف جدا استفاده کرد. حروف متحرک را چینی ها اختراع کردند، ولی گوتنبرگ که زرگر بود، آلیاژی برای ریخته گری حروف از سرب و آنتی موآن ساخت و نسبت هر یک از این دو فلز را طوری انتخاب کرد که حروف بیش از حد سخت و نرم نباشند. وی برای مرکب چاپ هم فرمول مناسبی یافت و با رفع موانع و حل مشکلات چاپ را میسر کرد. ۲۰ سال بعد از تلاش های گوتنبرگ در امر چاپ، این صنعت با استفاده از سطح های برجسته در ونیز، فلورانس، پاریس و لیون بسیار کم رواج پیدا کرد. ولی دستگاه چاپ گوتنبرگ، به دلیل هزینه ها ی بسیار بالا، برای ثروتمندان قابل دسترسی بود و برای همین تا مدت ها استقبال چندانی از دستگاه چاپ او نشد. ۳۰۰ سال بعد از اختراع دستگاه چاپ،یک نمایشنامه نویس آلمانی به نام آلوئیس زنه فلدر،درسال ۱۷۹۶ میلادی چاپ سنگی یا لیتو گرافی را اختراع کرد. در این روش چاپی هر سنگی که متن یا تصویر روی آن حک می شد، برای چاپ تیراژ ۷۵۰ تا عملکرد مطلوب داشت و بعداز آن نقش بروی سطح چاپی چاپ نمی شد. در ایران برای نخستین بار چاپ سنگی را میرزا صالح شیرازی در تبریز به راه انداخت. میرزا صالح که از سوی دولت ایران برای فراگیری هنرهای جدید به اروپا فرستاده شد، در سال ۱۲۵۰ قمری در بازگشت به ایران یک دستگاه چاپ سنگی با خود به تبریز آورد. چاپخانه سنگی اول در تهران و بعد در اصفهان و سپس سایر شهرهای ایران راه اندازی شد و بیش از ۵۰ سال تنها روش چاپ در ایران بود و تا اواخر دوره قاجاریه، آنچه در ایران به چاپ می رسید، از چاپ سنگی استفاده می شد. هشت سال قبل از ورود چاپ سنگی به ایران چاپ سربی نیز راه اندازی شده بود، اما به دلیل هزینه و زحمت زیاد، بعد از آمدن چاپ سنگی، کنار گذاشته شد و سال ها بعد در اواخر دوره قاجاریه مجددا حروف سربی مورد استفاده قرار گرفت. طریقه چاپ سربی روش ساده ای بود: کاغذ روی صفحه ای متشکل از حروف برجسته سربی و آغشته به مرکب فشرده می شد و بر اثر فشار، حروف بر صفحه کاغذ نقش می بست. در روزنامه حروف چینیی نخست به صورت دستی انجام می شد، اما بعدها این کار با دستگاه هایی مثل «لاینو تایپ»، صورت پذیرفت. دستگاه حروفچینی خودکاری لاینوتایپ در سال ۱۸۸۶ میلادی ساخته شد و سرعت چاپ افزایش یافت. پیشرفت فناوری کم کم باعث شد دستگاه حروفچینی سربی از رده خارج و جایش را به دستگاه الکترونیکی دهد.

 

 

انواع چاپ :

چاپ مسطح Letter Press- چاپ افست (ورقی – رول)- چاپ سیلک- – چاپ هلیو- چاپ صنعتی Pad Printer- چاپ دیجیتال – چاپ فلکسو

 

 

توضیحات:
در چاپ لارج (فورمت فضای داخلی)، برای چاپ پوستر هایی در ابعاد بزرگ تا عرض ۱۵۰ سانتیمتر و طول نامحدود مورد استفاده قرار می گیرد. از چاپ لارج فورمت برای چاپ پوسترهای نمایشگاهی و تبلیغاتی حتی در تیراژ یک نسخه و با سرعت بالا جهت استند های نمایشگاهی و استفاده در مکان هایی که به طور کلی فاصله دید کمی وجود دارد مثل غرفه و دفاتر استفاده می شود. در چاپ لارج فورمت امکان چاپ روی انواع کاغذ مثل: انواع کوتد، فتوگلاسه، ترانسپارنت، بوم، بنر، وینیل و… وجود دارد.

 
در برخی از دستگاه های چاپ لارج فورمت از جوهر uv ضد اشعه استفاده می کنند که از فواید آن: مقاومت و پایداری و ثبات رنگ در برابر نور است. فایلها باید CMYK و با فرمتهای Tiff ,Pdf ,Eps باشند. برای محافظت و ماندگاری بیشتر پوسترهای چاپی آن ها را از انواع لمینیت مات، براق و بافت دار می کنند.

 

 

فرآیند چاپ دیجیتال:
تفاوت اصلی بین چاپ دیجیتال با چاپ های لیتوگرافی وچاپ افست، فلکسو، گراور، یا لترپرس در عدم استفاده آن ها از پلیت های چاپی می باشد.
از رایج ترین چاپگرها، چاپگرهای جوهرافشان و لیزری هستند که تونر را بر روی انواع سطوح مانند: کاغذ، کاغذ عکاسی، کانواس یا بوم، چوب، فوم، شیشه، سنگ و … چاپ می کنند. در بیشتر فرآیندهای چاپ دیجیتال جوهر یا تونر مانند شیوه های سنتی به داخل کاغذ نفوذ نمی‌کنند، بلکه یک لایه نازک روی سطح چاپی قرار می گیرد و در برخی سیستم ها امکانی برای تثبیت فایل چاپ شده بر روی سطح چاپی از مواد پوششی که توسط فرآیندهای حرارتی یا تابش یووی انجام می گیرد استفاده می شود.

 

 

 

قابلیت‌های منحصر به فرد چاپ دیجیتال

چاپ دیجیتال به طور اساسی با روش‌های چاپ دیگر مانند افست، فلکسو و گراور متفاوت است. این تفاوت از زمانی آغاز می شود که محمل یا واسطه چاپی در این شیوه حذف شده و تشکیل تصویر برای هر نوبت چاپ، مستقل از نوبت قبلی و بعدی خود انجام می شود. حذف واسطه‌های چاپی علاوه بر کاهش هزینه و زمان آماده‌سازی، مفهوم و قابلیت‌های جدیدی برای چاپ دیجیتال ایجاد می کند که به طور عمده در روش‌های دیگر موجود نیست.

 
در چاپ‌های تیراژ بالا، چاپ عرفی (Conventional) محمل چاپی تولید می شود و کپی های متعددی از آن نمونه و مشابه هم چاپ و برای ایجاد تصاویر مختلف یا تغییرات آن به محمل‌های چاپی جدید نیاز دارد،لازم به ذکر است که در روش دیجیتال بعد از تهیه فایل چاپی و چاپ آن برای کپی کردن نمونه بعدی، تمام کار نیاز به بازسازی دوباره دارد که به چاپ برسد. پس ایجاد تغییرات در کپی جدید امکان‌پذیر می باشد. قابلیت‌های چاپ دیجیتال با دیدگاه چاپ‌های عرفی و پرتیراژ متفاوت است که می تواند مکمل این روش‌ها باشد.

چاپ دیجیتال

چاپ دیجیتال

برخی از قابلیت‌های چاپ دیجیتال به شرح زیر است :
چاپ اطلاعات متغیر (Variable Data Printing)

 

 

چاپ اطلاعات متغیر از بزرگ‌ترین امکاناتی است که یک جریان کاملا دیجیتال می تواند در اختیار رساند.
زمانی که هر صفحه وارد مرحله چاپ می شود یک کامپیوتر به چاپگر می گوید چگونه اطلاعاتی را که به صورت بیت وارد چاپگر شده‌ است خروجی بگیرد. نه کامپیوتر و نه دستگاه چاپ به اینکه بیت‌ها شبه یکدیگر هستند یا خیر اهمیت نمی دهد. در نتیجه به وسیله یک پایگاه اطلاعات (Data Base) می توان در هر برگ چاپ محتویات متنی و حتی تصویری متفاوت از برگ دیگر به چاپ رساند. به گفته پروفسور فرانک رومانو استاد انستیتوی تکنولوژی روچستر: «چاپ دیجیتال خدمات جنبی می آورد. خدمات جدیدی نظیر پایگاه داده‌رسانی، ارسال اطلاعات شخصی سازی شده جز ارزش‌های افزوده هستند و به همین دلایل است که روند رشد فرایندهای سنتی کند شده و به عکس چاپ دیجیتال رو به پیشرفت است.»

 

 

سفارشی ساختن (Customization)
چاپ دیجیتال این امکان را ایجاد می کند که سفارش چاپ مشتری درست بر اساس نیازها و علایق وی تولید شود. این بدین معناست که به عنوان مثال شما می توانید کتابی را برای فردی طبق سلیقه و با نام و مشخصات وی در صفحه تقدیم، تولید کرده و به او اهدا کنید.

 

 

 

مدت زمان آماده‌سازی کوتاه (Short Startup)
از آنجا که هیچ تصویر فیزیکی تا بعد از خروج هر صفحه از دستگاه چاپ وجود ندارد، نیاز به آماده‌سازی نیز وجود نخواهد داشت. به عبارت دیگر آماده‌سازی در دستگاه دیجیتال زمانی اتفاق می افتد که کامپیوتر یک فایل را برای کپی ارسال می کند زیرا تنها در آن زمان مشخص خواهد شد که دستگاه خروجی، هر پیکسل فایل را در کجایی سطح چاپی به چاپ خواهد رساند. باقی مراحل به قدم قبلی یعنی آماده‌سازی فایل و تنظیمات انجام شده روی آن بستگی خواهد داشت.

 

 

کاربری آسان ماشین‌های چاپ
در حالی که برای کار با ماشین افست نیاز به یک اپراتور با تجربه و ماهر است تا بتوانیم کاری با کیفیت به چاپ برسانیم، پای ماشین چاپ دیجیتال، نقش اپراتور چندان تاثیرگذار به نظر نمی رسد. اینکه تصویری را کمی پررنگ‌تر یا کم‌رنگ‌تر چاپ کنیم، ورق‌های چاپ شده قبلی را با بعدی ها مقایسه کنیم، در روش دیجیتال هیچ‌ کدام بر روی ماشین چاپ انجام نمی شود. بلکه همه این ملاحظات باید در مرحله پیش از چاپ دیجیتال که همان آماده‌سازی فایل است انجام پذیرد. البته این موضوع چاپ دیجیتال را از تجربه بی نیاز نمی‌سازد ولی نکته محسوس در این میان آن است که تکنولوژی چاپ دیجیتال، چاپ را از حالت بسیار تخصصی خارج ساخته و مشتری نهایی کار چاپی را بیشتر در امور چاپ دخیل ساخته و به چهره چاپ عمومیت بخشیده است.

 

 

 

انواع چاپ دیجیتال بر اساس ابعاد سطح چاپی

انواع چاپ دیجیتال را می­توان از نقطه نظر ابعاد سطح چاپ شونده به سه دسته تقسیم نمود:
– چاپ دیجیتال فرمت متوسط (medium format): حداکثر ابعاد کارهای چاپی A3+ یعنی ۳۳*۴۸ سانتی متر خواهد بود. چاپ دیجیتال در این ابعاد، به شیوه‌های لیزری (تونری)، جوهرافشان و نوری قابل انجام است که بخش عمده‌ای از سفارشات چاپی دیجیتال مانند چاپ کارت ویزیت، بروشور، کاتالوگ، لفاف­های بسته­ بندی، لیبل، عکس، چاپ روی سطوح مختلف و غیره را در برمی گیرد.

 

 

– چاپ دیجیتال فرمت بزرگ (Large Format) : ابعاد چاپ در این دسته از A3+ تا عرض ۱۵۰ سانتی متر را شامل می­ شود که مانند چاپ‌های فرمت متوسط، به شیوه‌های دیجیتال لیزری (تونری)، جوهرافشان یا نوری انجام می­ شود. مورد کاربرد این دسته در سفارشاتی مانند پوستر است که تا عرض ۱۵۰ سانتیمتر و اغلب برای مصارف فضای داخلی (Indoor) به کار می رود.

 

 

– چاپ دیجیتال فرمت عریض (wide format): ابعاد چاپ در این گروه از عرض ۱۵۰ سانتیمتر تا عرض ۵۰۰ سانتیمتر را شامل می شود که به دلیل بزرگ بودن ابعاد، این سفارشات بیشتر برای مصارف فضای باز (outdoor) مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین موارد چاپی این دسته در برابر عوامل محیطی مانند نور خورشید و آب مقاوم هستند.

 

 

گستردگی و تنوع در ابعاد و سطوح چاپی:
چاپ دیجیتال و به ویژه روش جوهرافشان تنها شیوه‌ای است که قابلیت چاپ در ابعاد بسیار عریض با کیفیت‌های بالا برای مخاطب ایجاد می کند. تنوع و گستردگی ابعاد چاپی به این شیوه از قابلیت‌ چاپ لیبل‌های کوچک در صنعت بسته‌بندی تا انواع متنوع کتاب و بروشور در اندازه‌های مختلف همچنین اعلان‌های عریض تبلیغاتی فضای باز را شامل می شود. از نقطه‌نظر جنس سطح چاپی نیز این شیوه مجموعه وسیعی از انواع کاغذها، به صورت رول و ورق در گرماژهای مختلف، انواع فلکسی، بنر، پارچه و … را برای چاپ به شیوه‌های گوناگون دیجیتال پدید می آورند.

 
در واقع هیچ شکل دیگری از چاپ تا این حد انعطاف‌پذیر و قابل تغییر نیست. بخشی از انعطاف‌پذیری چاپ دیجیتال ناشی از این واقعیت است که می تواند با دستگاه‌های مختلف موجود در بازار خروجی داشته باشد. سفارش‌دهنده محصول چاپی می تواند از شیوه چاپ لیزری برای شخصی سازی کارت‌ها و بروشورهایش استفاده می کند. در همان حال مخاطبی دیگر، برای تولید اعلان‌ چند متری می تواند شیوه جوهرافشان را برگزیند. به دلیل این تنوع لازم است برای به کارگیری روش‌های مناسب هر سفارش، تفاوت‌های میان این شیوه‌ها و نقاط ضعف و قوت هر کدام را شناخت و از قابلیت‌های آنها در راستای اجرای طرح‌های مختلف استفاده جست.

 
از نقطه‌نظری دیگر چاپکارانی که سعی می کنند راهکارهای دیجیتال را به کار بندند از مزیت صرفه‌جویی در هزینه‌ها برخوردار می شوند. علاوه بر آن طیف وسیعی از محصولات چاپی را نیز می توان با انتخاب‌های عدیده همراه ساخت.
همچنین چاپ دیجیتال این امکان را فراهم می آورد تا فقط آنچه را که لازم است به چاپ برساند و بدین طریق از صرف هزینه‌های اضافی جلوگیری کند.

 

 

انواع روش­های چاپ دیجیتال
شیوه‌های چاپی که از تکنولوژی دیجیتال بهره می برند بسیار متنوع و در صنایع مختلف گسترده است. اما به طور کلی انواع روش‌های چاپ دیجیتال بر اساس نوع و تکنولوژی دیجیتال مورد استفاده در آنها، به گروه‌های اصلی زیر تقسیم می شوند:

 

روش جوهرافشان
در مجموعه روش‌های چاپ دیجیتال، شیوه جوهرافشان آشناترین و با کیفیت‌ترین این شیوه‌ها به شمار می رود. ماشین‌آلات این شیوه از تنوع بالایی برخوردار بوده و از انواع پرینترهای رومیزی تا ابعاد عریض ۵ متر را شامل می شوند. نحوه کار سیستم جوهرافشان به این صورت است که اطلاعات دیجیتال را توسط مرکب‌های مایع به طور مستقیم روی کاغذ می نشاند.

 

از آنجا که در این تکنولوژی نیازی به محمل میانی برای انتقال تصاویر نیست و مرکب بطور مستقیم توسط یک هد روی سطح چاپی انتقال می یابد، این روش به عنوان اصیل‌ترین روش چاپ دیجیتال- تکنولوژی دیجیتال تا آخرین مرحله قبل از انتقال مرکب روی سطح، به کار گرفته شده است- محسوب می شود. نازل رنگ‌پاش این دستگاه به طور کامل دیجیتالی عمل کرده و تنها از دو فرمان بپاش و نپاش پیروی می کند در نتیجه عوامل تاثیرگذار روی کیفیت چاپی به حداقل خود یعنی، نوع و جنس کاغذ همچنین شرایط اقلیمی موجود کاهش می یابد.

 

به همین جهت است که خروجی چاپ به روش جوهرافشان بیشتر از سایر شیوه‌های چاپی که عوامل مختلفی روی کیفیت چاپ آنها تاثیرگذار است -مانند محمل چاپی، تعادل آب و مرکب و …- قابل کنترل و نزدیک به استانداردهای مد نظر است.از آنجا که سرعت چاپ در این شیوه پایین است، امکان به کارگیری این شیوه در تیراژهای بالا موجود نیست با این حال تولیدکنندگان دستگاه‌های دیجیتال آینده درخشانی را برای روش جوهرافشان پیش‌بینی می کنند. مهم‌ترین فن‌آوری‌های چاپ دیجیتال جوهرافشان، سیستم‌های پیوسته (Continues tone) و سیستم‌های جوهرافشان با پاشش مرکب بر اساس تقاضا (Drop on Demand) است.

 

 

روش الکتروفتوگرافی
در این شیوه از دو نوع مرکب جامد پودری (تونر) یا مایع (شیوه دیجیتال مرکبی) استفاده می شود.

۱-روش تونری
اساس این شیوه از طریق باردار کردن درام چرخانی توسط شعاع نور لیزر، تشکیل تصویر به وسیله مرکب‌های پودری با نام تونر که قابلیت باردار شدن دارند و ذوب شدن این تونرها روی سطح کاغذ، شکل می گیرد. این مراحل را می تواند در ۵ بخش تصویرنگاری، مرکب‌زنی، انتقال تونر، تثبیت تونر و پاکسازی درام، خلاصه کرد. سیستم‌های تونری قادرند با سرعتی بالاتر از سیستم‌های جوهرافشان، تصاویری را که از ذوب شدن پودر رنگ روی کاغذ به وجود می آیند ایجاد کنند. اگر چه این روش به اندازه روش جوهرافشان دیجیتالی نشده است و واسطه‌های متعدد آنالوگ بین مخزن رنگ و سطوح چاپی وجود دارد ولی به واسطه سرعت بالا، مصارف صنعتی پیدا کرده و از کارآمدترین سیستم‌های چاپ دیجیتال به ویژه در ابعاد متوسط (Medium Format) به شمار می آید. این دستگاه‌ها درترکیب با یک اسکنر به عنوان دستگاه‌های کپی یا لیزری برای عموم شناخته شده‌اند.

 

 

 

۲- روش دیجیتال مرکبی
این شیوه که به جای پودر رنگ (تونر) از مرکب‌های رنگی استفاده می کند، برای کارهای پرتیراژ کاربرد مناسبی دارد. خروجی این دستگاه‌ها دارای کیفیت بسیار بالایی است ولی پیچیدگی تکنولوژی در این نوع دستگاه‌ها باعث شده است که از گستردگی سیستم‌های تونری برخوردار نباشند. این تکنولوژی سال‌ها، تنها در اختیار کمپانی Indigo قرار داشت پس از آن فعالیت‌های بسیاری برای گسترش آن صورت گرفت ولی محدودیت اصلی این دستگاه‌ها قیمت بالای آن و همچنین ابعاد کار چاپی است که از SRA3 بالاتر نرفته است از دیگر مزایای منحصر به فرد این پرنیترها می توان به امکان استفاده از رنگ‌های اسپات (Spot) به صورت کانال‌های رنگی مجزا و یا چاپ ۶ رنگ HI-FI اشاره کرد.

 

 

روش دیجیتال نوری یا پرتوی
از دیگر شیوه‌های پرکاربرد چاپ دیجیتال، چاپ نوری است. در این روش تصویر مورد نظر را از طریق تابش شعاع‌های نوری روی کاغذهای ویژه و حساس به نور – مشابه کاغذ عکاسی- ایجاد کرده و پس از مرحله ظهور ، تثبیت می نمایند. دستگاه‌های این شیوه که به Photo Lab معروفند در لابراتورهای عکاسی کاربرد فراوان داشته و از کیفیت چاپی بسیار بالایی برخوردارند.در این شیوه سرمایه‌گذاری اولیه -شامل هزینه دستگاه، بالا بوده ولی هزینه چاپ به نسبت کیفیت بسیارخوب آن مناسب است. هم‌ اکنون دستگاه‌های نوری با کیفیتی در ابعاد بسیار بزرگ ورقی ۱۵۰*۱۵۰ سانتیمتر و نیز رول به عرض ۹۰ سانتیمتر تولید شده است. از مشکلات اصلی این دستگاه‌ها دو مرحله‌ای بودن چاپ و ظهور است که در دستگاه‌های امروزی به صورت اتوماتیک در داخل دستگاه انجام می شود. داروهای ظهور نیز هماند شیوه‌های چاپ عکس بسته به میزان مصرف بایستی هر چند یکبار تعویض شود.

 

 

روش چاپ (Direct Imaging)
به ماشین‌هایی اطلاق می­ شود که محمل چاپی در درون آنها ایجاد شده و از جانب شرکت‌های پرس‌تک و هایدلبرگ به آنها نام DI نهاده شده است. این ماشین‌ها در واقع چاپگرهای افستی هستند که سیستم تهیه پلیت در دل آنها جاسازی شده است. سیستم تهیه پلیت در این چاپگرها درست مشابه تهیه پلیت در پیش از چاپ افست به روش دیجیتال (کامپیوتر به پلیت) است. کلیه عملیات چاپ در این دستگاه‌ها به صورت اتوماتیک انجام شده و تنها از طریق کامپیوتر راهبری می شود اطلاعات ورودی به چاپگر به صورت فایل کامپیوتری است. به دلیل وجود همین واسطه تصویری، استفاده از این روش برای چاپ‌هایی با تیراژ کم مقرون به صرفه نبوده و برای چاپ تک برگ- برخلاف سایر روش‌های چاپ دیجیتال- کاملا غیراقتصادی است. در این شیوه همچون روش‌های قبلی نمی توان از قابلیت‌های منحصر به فرد چاپ دیجیتال مانند چاپ اطلاعات متغیر استفاده کرد – محمل چاپی ثابتی مانند پلیت برای کل سفارش وجود دارد- در عین حال امکان استفاده از کاغذهای چاپ به روش افست وجود دارد.

 

 

 

روش حرارتی (Thermal)
در این شیوه که از کاغذ حساس به حرارت استفاده می شود، حرارت ناشی از لیزر و یا ماتریس­های حرارتی با ایجاد فعل و انفعالات شیمیایی بر روی سطح کاغذ حساس، ایجاد رنگ و تصویر می کند. استفاده از این شیوه در دستگاه‌های کوچک تک رنگ مرسوم است که متداول‌ترین آنها دستگاه‌هایی فکس می باشند. گفتنی است استفاده عمومی از روش حرارتی به دلیل جایگزینی روش‌های نوین روز به روز رو به کاهش است.

 

 

 

روش تصعید رنگ (Dye-Sublimation)
این شیوه که از کیفیت و سرعت مناسبی برخوردار است از درون چاپ حرارتی زاده شده است. در این دستگاه‌ها مواد رنگی بر روی سلفون‌هایی قرار دارد که پرتوهای گوناگون مانند لیزر و یا ماتریس‌های حرارتی،‌ رنگ را از روی نوارهای سلفون بخار کرده و بر روی کاغذ ثبت می کند. کیفیت چاپی مطلوب این شیوه، استفاده از آن را در لابراتوارهای عکاسی به منظور چاپ عکس متداول کرده است. ابعاد چاپی به طور معمول کوچک‌ است و اگر چه قیمت‌های اولیه این دستگاه‌ها بالا نیست ولی هزینه تمام شده این روش چاپ به دلیل مواد مصرفی- سلفون‌های رنگی گران قیمت- بالا است. در این روش امکان چاپ روی کاغذهای متنوع وجود داشته و در گذشته از آن برای چاپ پوسترهای تبلیغاتی فضای باز، در تیراژ و ابعاد متوسط استفاده بسیاری شده است.

 

 

 

مارکرهای لیزری
از شیوه‌های چاپ دیجیتال که بیشترین کاربرد را در صنایع تولیدی محصولات مختلف دارد، دستگاه‌های مارکر لیزری است. این دستگاه‌ها به دلیل استفاده کاربردی که برای درج اطلاعات روی خط تولید محصولات، روزبه‌روز کاربرد بیشتر در صنایع می یابند. در مارکرهای لیزری اشعه لیزر با سوزاندن و حرارت، تصویر را بر روی سطح مورد نظر ایجاد می کند. این دستگاه‌ها از سرعت بالایی برخوردار بوده و هزینه سرمایه‌گذاری اولیه بالایی را طلب می کنند.

 

 

کاربردهای چاپ دیجیتال

* چاپ در تیراژ محدود
در چاپ دیجیتال به دلیل حذف پلیت و چاپ مستقیم از کامپیوتر روی کاغذ و امکان کالیبراسیون دستگاه امکان چاپ در تیراژ محدود حتی یک نسخه با هزینه پایین وجود دارد به همین دلیل این روش چاپ دیجیتال برای مصارفی مثل تهیه نمونه و یا چاپ محصولات کم تعداد و سریع کاربرد زیادی دارد. یک چاپگر دیجیتال برای چاپ میلیونها برگ ساخته نشده است، بلکه باید بتواند در طول مدت زمان عمر خود نهایتاً هزاران برگ چاپ کند. که البته اینکار را خیلی خوب انجام می دهد. بنا بر این با توجه به هزینه تمام شده و سرعت کار، چاپ دیجیتال برای چاپ در تیراژ محدود عملیاتی و مقرون به صرفه می باشد. البته از سال ۲۰۱۰ فناوری های نوین در چاپ دیجیتال بکار گرفته شد که با استفاده از تکنولوژی نانو در جوهر و همچنین تغییر سیتم پاشش جوهر، چاپگر های دیجیتال جوهر افشان توانستند بسیاری از محدودیت ها را در زمینه سرعت و هزینه تولید کنار بزنند.

 

 

 

*چاپ شخصی شده
در چاپ دیجیتال با توجه به وجود امکان چاپ در تیراژ محدود شما می توانید هر نسخه از محصول چاپی خود را متفاوت با نسخه قبلی چاپ کنید. به عنوان مثال شما می توانید کارت تبریک‌های شخصی شده با تصاویر مختلف و یا کارت پرسنلی با طرحهای مختلف را در هر دور چاپ کنید. همچنین این قابلیت به شما امکان چاپ اطلاعات متغیر را می دهد. یعنی می توانید در هر نسخه چاپی خود اطلاعات متغیری را چاپ کنید این اطلاعات می تواند شماره سریال و یا نام گیرنده و یا تصویر هر فرد باشد.

 
برش و خط تا در چاپ دیجیتال

صحافی در حال حاضر جزء لاینفک فرایند چاپ شده است. و برش و خط تا نیز جزء جدا ناپذیر فرایند صحافی هستند. برش تقریبا در تمام کارهای چاپی انجام می گیرد. کارهایی مانند کارت ویزیت، بروشور و …. تماما نیازمند برش و آماده سازی هستند. خط تا باعث جلوه بیشتر کارها و سهولت در تا کردن در صفحات تا شدنی به خصوص در کارهای سلفون شده یا لمینت شده و همچنین باعث افزایش عمر کارمی گردد.خط تا در روند بسته بندی و نگهداری نیز باعث کاهش حجم این فرایند می شود. چیزی که مهم تر از ماهیت خود برش و خط تا جلوه می کند، کنار هم بودن این امکانات در یک مجموعه است که زمان آماده سازی را تا حد چشم گیری کاهش می دهد.

 

 

 

سلفون(لمینت) در چاپ دیجیتال
تعریف: پوشش نازک و اغلب پلاستیکی که روی جلد کتاب و مجله برخی از پوسترها و مانند آن می کشند تاهم زیبایی آن بیشتر شود و هم ضربه های ناخن و مانند آن کم تر بر روی جلد خش ایجاد کند .

 

 

 

لمینیت (lamination) چیست؟
لمینیت کردن یکی از سریع‌ترین و ساده‌ترین روش‌های محافظت از کار چاپی است. در سیستم لمینیت با چسبیدن لایه‌ بسیار نازک و شفاف پلاستیکی بر یک یا دو طرف یک کار چاپی، از آن در برابر رطوبت و سایر آسیب‌های محیطی، محافظت شده و محصول چاپ شده‌‌ی نهایی در برابر آب و پارگی مقاوم می شود؛ به علاوه لمینیت، شدت رنگ‌ها و کنتراست رنگی در تصاویر چاپ شده را بهبود می بخشد. تصاویر چاپ شده با رنگ‌های درخشان، بیانگر کیفیت بالاتری هستند. لمینیت مانع از چین و چروکیدگی، لک‌شدن، آفتاب خوردگی، سیاه شدگی، پریدگی رنگ و یا چربی، اثر انگشت و سایر آسیب‌های موجود در محیط، بر کار چاپ شده می شود.
.سه نوع از دستگاه‌های لمینیت (Laminators) که اغلب در چاپ دیجیتال به کار می روند عبارتند از:

 

۱- لمینیتورکیسه‌ای یاکتابچه‌ای
لمینیت کیسه‌ای یا کتابچه‌ای شامل دو قطعه فیلم پلاستیکی از پیش بریده شده است. یک لایه چسب حرارتی نیز روی یکی از این فیلم‌ها را می پوشاند. برای این‌که این دو قطعه فیلم پلاستیکی حالت کیسه پیدا کنند، از لبه‌های دو فیلم از یک طرف به هم چسبانده و درزبندی (seal) می شوند. پس از این کار دو قطعه فیلم حالت یک کتابچه را به خود می گیرند که می توان کار چاپی را درون آن قرار داد. ابعاد فیلم‌ها باید بزرگ‌تر از کار چاپی باشد به گونه‌ای که به راحتی کار چاپی را پوشانده و لبه‌های آنها به یکدیگر چسبانده شود. لمینیت کیسه‌ای را می توان با یک قطعه فیلم نیز انجام داد. در این حالت یک قطعه فیلم پلاستیکی را از وسط، خط (Creasing) می زنند و سپس آن را تا می کنند و بعد کار چاپی را درون آن قرار می دهند. به این نوع لمینیت، لمینیت کیسه‌ای پروانه‌ای (Butterfly) می گویند، زیرا پس از خط اندازی روی فیلم و تا کردن آن، شکلی شبیه به بال‌های پروانه پیدا می کند.پس از قرار دادن کار چاپی بین دو قطعه فیلم کیسه‌ای حاوی سطح چاپ شده، فیلم، لمینیت و چسب از میان نوردهای گرم تحت فشار عبور می کند تا کلیه لایه‌های چسبناک به‌طور کامل به یکدیگر جوش بخورند.

 

 

 

۲- لمینیتورهای رول حرارتی
این نوع لمینیتورها از یک یا دو رول بزرگ فیلم استفاده می کنند. یک روی این فیلم دارای چسبی است که هنگامی که در معرض حرارت قرار می گیرد، فعال می شود. این چسب هنگامی که کار چاپی از درون لمینیتور عبور می کند روی کار می چسبد. در هنگامی که کار با استفاده از فرایند دیجیتال چاپ شده باشد، میزان چسبندگی فیلم لمینیت به لایه مرکب به نوع، جنس مدیا و همچنین نیرویی چسبندگی بین لایه حرارتی و لایه مرکب بستگی دارد. یکی از رول‌ها بالای ماشین نصب شده و رول بعدی همزمان در زیر ماشین نصب می شود. رول بالایی روی کار را لمینیت کرده و همزمان رول پایینی پشت کار را لمینیت می کند. به این فرآیند کپسوله کردن (Encapsalation) یا محصور کردن کار چاپی بین دو لایه فیلم می گویند. البته کار را می توان به صورت یک رو نیز لمینیت کرد. در بسیاری موارد به‌طور معمول نیازی به لمینیت کردن پشت کار وجود ندارد. نوع هیبرید دستگاه‌های لمینیت می تواند با استفاده از مواد حرارتی روی کار را لمینیت کند. این ماشین‌ها قادر نیستند کار را به صورت پشت و رو لمینیت کنند. پس از اتمام لمینیت کار چاپ شده، به‌طور معمول به یک تیغه تیز جهت جدا کردن کار لمینیت شده از ماشین نیاز است. تعداد سیلندرها در لمینیتورهای مختلف متفاوت است. فیلم لمینیت به محض وارد شدن به ماشین لمینیتور از میان سیلندرها عبور می کند؛ سیلندرهایی که حرارت را به طور یکسان در همه جای فیلم پخش کرده و سبب جوش خوردن لایه‌های فیلم به کار چاپی در طول این روند می شوند.

 

 

 

۳- لمینیتورهای رول سرد
(Cold Roll Laminators)لمینیتورهای رول سرد و لمینیتورهای کیسه‌ای سرد از حرارت جهت لمینیت کردن کار استفاده نمی کنند. روی فیلم در این گونه لمینیت‌ها نسبت به فشار حساس(pressure-sensitive) است، بدین معنی که فیلم دارای سطحی چسبناک است که در تماس با سطح کار چاپ شده به آن چسبیده و جوش می خورد. این روش برای لمینیت کردن محصولات چاپی که حرارت به آن‌ها آسیب می رساند بسیار مناسب است؛ به طور مثال می توان از مرکب‌های پایه مومی(wax-based inks) که در اثر گرما ذوب می شوند یا محصولات چاپی حساس به حرارت (temperature-sensitive)که برای آنها از چسب حساس به فشار(pressure-sensitive) استفاده می شود، مانند وینیل یا سایر پلاستیک‌های زود ذوب نام برد.

 

 

 

PVC چیست ؟
پلی وینیل کلراید (PVC) عبارت پی وی سی و وینیل بطور رایج نه تنها با مرجع پلیمر بلکه برای همه موادی که پلی وینیل کلراید یک سازنده آنست استفاده می‌شود. پلی وینیل کلراید پلاستیکی با موارد استفاده نامحدود است .در شرایط حاضر یکی از ارزشمندترین محصولات صنعت پتروشیمی ست. بطور عمومی بیشتر از ۵۰% از پی وی سی ساخت بشر در ساختمان سازی استفاده می‌شود .زیرا پی وی سی ارزان بوده وبه سادگی سر هم بندی می‌شود. در سالهای اخیر پی وی سی جایگزین مواد ساختمان سازی سنتی نظیر چوب سیمان و سفال در بسیاری از مناطق شده است با وجود ظهور یک ماده ایده ال در ساختمان سازی همچنان نگرانی در رابطه با هزینه پی وی سی برای محیط زیست طبیعی و سلامتی انسان وجود دارد . موارد استفاده فراوانی برای پی وی سی شامل وینیل سایدینگ، علامت مغناطیسی کارت ها، برش عمودی پنجره ها، صفحات گرامافون که منبع اسم گذاری برای صفحات وینیل، لوله، لوله کشی، کانال و لوازم نصب کردنی، کیف‌های ارزان قیمت، پنجره‌های تاریک( بدون دید) ودر شکل نرم آن برای لباس، اثاثه یا لوازم داخلی نظیر پرده، کف سازی و ساختن سقف، پوسته کابل‌های الکتریکی، توپ‌های بازی سبک وزن وجود دارد. همچنین ماده ایست که اغلب برای لوله کشی آب و فاضلاب بعلت ارزان بودن طبیعی و انعطاف‌پذیر بودن استفاده می‌شود.

 

 

چاپ کارت pvc در چاپ دیجیتال
کارت پی وی سی (PVC) کاربردهای مختلفی دارد، در کارت های مگنت ( مقناطیسی )، اسمارت کارت ها، RFID و… قابل استفاده هستند. برخی از این کارتها صرفا به خاطر کارکرد تبلیغاتی خود کارت استفاده می شوند، اما می توان با کمی برنامه ریزی به راهکاری مناسب رسید که بتواند در قالب باشگاه های مشتریان موثر واقع شود. هیدیکا با کادری متخصص در زمینه فروش وخدمات پس از فروش پرینترهای چاپ کارت pvc و مشاوره طراحی، اجرا، چاپ و پرینت تخصصی کارت شناسایی ؛ کارت پرسنلی ؛ کارت های حضور و غیاب، کارتهای اعتباری ( کارت شارژ، کارت مایفر، کارت شهر بازی )، انواع کارت ویزیت pvc، کارت اینترنت به همراه پین و اسکرچ، کارت های pvc تماسی “Contact” و غیر تماسی “Contactless” … در خدمت هموطنان عزیز می باشد. این شرکت دارای دستگاه چاپ افست به صورت تک کارت و شیت مخصوص انواع کارتهای PVC میباشد که به جهت چاپ کارت پی وی سی با تیراژ بالا می باشد که از لحاظ کیفیت بسیار عالی و از لحاظ قیمت بسیار مقرون به صرفه است .

 

 

 

چاپ سی دی
چاپ دیجیتال سی دی یکی از روش‌های تبدیل چاپ دیجیتال سی دی به محصولات چاپی است. این روش معمولا شامل چاپ حرفه ای در تیراژهای کم تعداد توسط نشر رومیزی و دیگر منابع دیجیتال است که بوسیله چاپگرهای لارج فرمت و/یا چاپگرهای لیزری و جوهرافشان حرفه ای چاپ روی سی دی انجام می‌شود. چاپ دیجیتال سی دی دارای هزینه بیشتری برای چاپ هر سی دی در مقایسه با روشهای سنتی مثل چاپ افست سی دی است ولی این قیمت بالاتر معمولا با صرفه جویی در هزینه های دیگری که در تهیه پلیت های چاپ سی دی انجام می‌شوند برای تیراژهای کم تعداد جبران می‌شود.

 

این روش امکان چاپ بلافاصله پس از تقاضا در تیراژ محدود را فراهم می‌آورد و امکان تغییر تصاویر و محتویات صفحه (اطلاعات متغیر) در هرسی دی و دی وی دی CD DVD چاپی را در اختیار می‌گذارد. صرفه جویی در نیروی انسانی و توان رو به گسترش ماشینهای دیجیتال سی دی در بالا بردن کیفیت، پایین آمدن هزینه تمام شده هر سی دی ودی وی دی DVD .CD چاپی و بالا رفتن تیراژ به این معناست که دیجیتال سی دی در حال رسیدن به نقطه رقابت با چاپ سی دی و حتی پیشی گرفتن از آن است. در حال حاضر منظور از چاپ دیجیتال سی دی در بازار چاپ سی دی ، عمدتا چاپ تونری با استفاده از انواع چاپگرهای لیزری حرفه ای بر روی انواع سی دی است.

 

 

بنر چیست؟ تفاوت آن با فلکس؟ و انواع بنر و فلکسی
فلکسی ، فلکس یا به عبارت صحیح تر ” فلکسی فیس ”متریالی است که برای تابلوهای سردر مغازه ها ، فروشگاهها ، تابلوهای عابر پیاده ، برخی از بیلبوردها و به طور خلاصه برای تابلوهایی که لامپ مهتابی دارند استفاده میشود . فلکسی یا فلکس دو نوع چینی و کُره ای دارد ، نوع چینی آن معمولا ۱۸ اُنس و نوع کُره ای آن ۲۰ اُنس میباشد ، متریال فلکسی به جنسی اطلاق میشود که نور را از خود عبور میدهد در حالی که بنر این قابلیت را ندارد و معمولا نور از جلو به آن تابانده میشود ، بنر نیز مثل فلکسی دو نوع چینی و کُره ای دارد و هر دو نوع آن گراماژی بین هشت اُنس تا سیزده اُنس را دارند ، تفاوت بنر چینی با بنر کُره ای در کیفیت چاپ و مقاومت بنر است ، بنر کُره ای از کیفیت چاپ بالا و همچنین مقاومت بالاتری نسبت به بنر چینی برخوردار است ، بنرهایی که برای استفاده معمولی میباشد معمولا ده اُنس چاپ میشوند ولی اگر بنر را برای تابلوهای سر در فروشگاه استفاده میکنید که قرار است نور از جلو داشته باشند ، توصیه میشود از بنر سیزده اُنس استفاده کنید ، البته میتوانید در این مورد با تابلو ساز خود مشورت کنید .

 

نوع دستگاه چاپ نیز در بالا بودن کیفیت چاپ نقش بسیار مهمی دارد ، به این معنی که اگر شما برای چاپ خود از بنر کُره ای استفاده کنید ولی دستگاهی که با آن چاپ میکنید دارای کیفیت پایین چاپ باشد ، کار شما از کیفیت بالایی برخوردار نخواهد بود.در نظر داشته باشید که فلکسی معمولا کمی تیره تر از بنر چاپ میشود ، دلیلش هم به خاطر وجود لامپ مهتابی داخل تابلو است ، چنانچه فلکسی مانند بنر چاپ شود در طول شب که مهتابی داخل تابلو روشن میشود کار چاپ شده شما تا حد زیادی بی حال و بی رنگ و رو خواهد شد.

 

 

 

چاپ عکس و پوستر روی تخته شاسی
و تبلیغات بر روی تخته شاسی یا همان شاسی چند سالی است که رواج زیادی پیدا کرده به طوری که برخی از تولید کنندگان برای تبلیغات محصولاتشان از شاسی ساعت دار استفاده میکنند ، گذاشتن ساعت در گوشه ای از شاسی که پوستر تبلیغاتی نیز روی آن قرار دارد باعث ترغیب استفاده کنندگان شاسی میشود که آنرا در منزل یا محل کار خود نصب کنند و از آن مراقبت نمایند ، شاسی همچنین مصارف دیگری نیز دارد که از جمله آن میتوان به استفاده های شخصی مثلاً چاپ عکس خود یا خانواده روی آن و استفاده در منزل یا محل کار اشاره نمود .تخته شاسی در ضخامتهای مختلف از ٨ میلیمتر تا ٣٠ میلیمتر موجود میباشد ، مدل ٣٠ میلیمتر آن معمولاً برای شاسی های ساعت دار استفاده میشود و نوع ٨ میلیمتر آن برای عکسهای خانگی مورد استفاده قرار میگیرد شاسی همچنین دو نوع توپر و توخالی موجود است نوع توخالی آن سبکتر و مناسب ساخت ساعت میباشد و نوع ٨ میلیمتر آن معمولاً توپر است.

 

 

چاپ دیجیتال فرمت بزرگ (Large Format) :
ابعاد چاپ در این دسته از A3+ تا عرض ۱۵۰ سانتی‌متر را شامل می­ شود که مانند چاپ‌های فرمت متوسط، به شیوه‌های دیجیتال لیزری (تونری)، جوهرافشان یا نوری انجام می­ شود. مورد کاربرد این دسته در سفارشاتی مانند پوستر است که تا عرض ۱۵۰ سانتیمتر و اغلب برای مصارف فضای داخلی (Indoor) به کار می رود.

 

 

چاپ دیجیتال فرمت عریض (wide format):
ابعاد چاپ در این گروه از عرض ۱۵۰ سانتیمتر تا عرض ۵۰۰ سانتیمتر را شامل می شود که به دلیل بزرگ بودن ابعاد، این سفارشات بیشتر برای مصارف فضای باز (outdoor) مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین موارد چاپی این دسته در برابر عوامل محیطی مانند نور خورشید و آب مقاوم هستند.